Avrupa'da doğal gaz yeniden yükselişte: Hollanda vadeli kontratı yüzde 1,8 arttı

Avrupa'da toptan doğal gaz fiyatları, iki seans süren gerilemenin ardından salı günü yeniden yükselişe geçti. Ortadoğu'daki jeopolitik gerginlik ve kış sezonu öncesi arz kaygıları, bölgesel enerji merkezlerinde alıcıları yeniden devreye soktu.

Referans kabul edilen Hollanda vadeli kontratı yüzde 1,77 artışla megavat saat başına 72,53 euro seviyesine yükseldi ve hafta başındaki kayıpları sildi. Büyük Britanya'da günlük toptan gaz kontratı ise daha sert bir ilerleme kaydederek yüzde 2,8 yükseldi ve term başına 180,91 pens seviyesine çıktı.

İlgili: Polonya LNG kapasitesini ikiye katlıyor: Gdańsk FSRU 2028'de devrede

Yıl başından bu yana nasıl bir tablo var?

Günlük artış görece mütevazı görünse de yıl boyunca biriken yükseliş çarpıcı boyutta. Hollanda vadeli gaz sözleşmeleri yıl başından bu yana yüzde 161 değerlenirken, Britanya'daki karşılığı aynı dönemde yüzde 142 arttı. Son iki aylık dilimde her iki gösterge de yüzde 50'nin üzerinde yükseldi; enerji masalarında bunun gerekçesi olarak jeopolitik kaygının hızlanması ve LNG yükleri için uluslararası rekabetin şiddetlenmesi gösteriliyor.

Ayı bazında bakıldığında Hollanda kontratı yaklaşık yüzde 3,9'luk, Britanya kontratı ise yüzde 10'luk aylık kazanıma kilitlenmiş durumda. Bu tablo, kıtayı enerji maliyetlerinde yapısal bir yeniden fiyatlama süreci içinde olduğunu ortaya koyuyor.

Fiyatları yukarı çeken faktörler neler?

Arka planda iki ana unsur öne çıkıyor. Birincisi, Washington ile Tahran arasındaki Hürmüz Boğazı'na ilişkin pazarlıkların kilitlenmiş olması. Petrol piyasasında Brent türü ham petrolün varil başına 106 doların üzerinde kalıcılaşması, küresel risk priminin şişik tutulmasına devam ediyor.

İkincisi ise arz yönlü: Kıta genelinde gaz depolarındaki stoklar, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yaklaşık 12 puan daha düşük seviyede bulunuyor. Kış ısınma sezonunun resmen başlamasıyla birlikte, enerji masaları beklenmedik bir soğuk hava dalgasının ya da Ortadoğu'daki transit aksamaların Avrupa gaz eğrilerinde hızlı bir yeni yükseliş dalgası tetikleyebileceği uyarısında bulunuyor.

Enerji maliyetleri ne anlama geliyor?

Doğal gaz fiyatlarındaki bu tablo, yalnızca enerji borsalarını değil, kıtada elektrik üretim maliyetini, sanayi üretimini ve hane halkı faturalarını da doğrudan etkiliyor. Gaz, Avrupa elektrik piyasasında marjinal maliyet belirleyici rolünü sürdürdüğü için vadeli gaz eğrilerindeki her kalıcı yükseliş, önümüzdeki aylarda elektrik ve ısınma giderlerine yansıma riskini artırıyor. Stok seviyelerinin geçen yıla göre dar olması, olası bir talep şokunun fiyatları daha sert biçimde hareket ettirebileceği anlamına geliyor.

Piyasaların gözü önümüzdeki günlerde hem hava durumu tahminlerinde hem de Ortadoğu'daki gelişmelerde. Depoların kış öncesi doldurulma hızı ile LNG tedarikinin yönü, gaz fiyatlarının mevcut seviyelerde kalıp kalmayacağını belirleyecek temel unsurlar olarak öne çıkıyor.