Burnham sosyal bakım reformu açıkladı: Adil ücret anlaşması 2028'de yürürlüğe giriyor

İngiltere'de sosyal bakım sisteminde kapsamlı değişiklik hazırlığı yürüten Andy Burnham, kişisel bakım maliyetlerinin aileler üzerinden alınarak bir "sosyal sigorta" anlayışıyla toplumda paylaşılması gerektiğini savundu. Burnham sosyal bakım reformu çerçevesinde bakım çalışanlarına doğrudan seslenerek, onların uzun yıllar görmezden gelinmesinden siyaset adına özür diledi. Guardian'da yazan Heather Stewart, konuşmadaki bakım pasajının kendisini duygulandırdığını, annesinin üç yıldır bakımevinde olduğunu ve masrafların büyük ölçüde ailenin kendi kaynaklarından karşılandığını aktardı.

Sosyal sigorta modeli neyi kapsıyor?

Önerilen model, kişisel bakım giderlerinin riskinin aileler arasında paylaşılmasını öngörüyor. Ancak Stewart, kişisel bakımın konut bakımının toplam maliyetinde azınlıkta bir paya sahip olduğuna dikkat çekiyor; yemek, temizlik ve barınma gibi kalemler planın kapsamı dışında kalıyor. Buna karşın yükün bir oranda paylaşılmaya başlanması, yazarın değerlendirmesine göre önemli bir adım sayılacak.

İlgili: İngiltere'de rekabet yasağı kısıtlanıyor: 5 milyon çalışanı ilgilendiren düzenleme

Bakım çalışanları için ücret düzenlemesi 2028'de devrede

Burnham sosyal bakım reformunun işçi ayağında Labour, parçalı yapıya sahip ve düşük ücretli sektörde toplu pazarlık getirmeyi hedefleyen bir "fair pay agreement" tasarlıyor. Müzakereleri yürütecek kurulun üzerinde anlaşacağı düzenlemelerin Nisan 2028'de yürürlüğe girmesi bekleniyor. Keir Starmer liderliğindeki hükümetin bu ücret artışını finanse etmek için ayırdığı kaynak şu ana kadar 500 milyon sterlin. Fabian Society Genel Sekreteri Joe Dromey, bunun yetersiz kalabileceğini söylüyor: önceliğin, daha iddialı bir anlaşmayla bakım çalışanlarına hak ettikleri zammı vermek olduğunu savunuyor.

Eleştiriler: Bekleme süresi çok uzun

Institute for Government'dan Stuart Hoddinott, ulusal bakım hizmetinin bir sonraki genel seçime kadar bekletilmemesi gerektiğini belirtti. İskelet bir yapıyla bile kurulacak kurumun standart belirleme, NHS ile koordinasyonu güçlendirme ve sektördeki ücret müzakerelerine katılma işlerine hemen başlayabileceğini aktardı. Hoddinott, bir sonraki genel seçime kadar ilerleme kaydedilmesinin reformun kalıcılığını da güçlendireceği görüşünde. Louise Casey'nin ise ulusal bakım hizmetinin nasıl kurulup finanse edileceğine dair raporunu gelecek yaz sunması bekleniyor.

Finansman tartışması ve siyasi risk

Burnham'ın 2030 sonrası için öngörülen emeklilik düzeltmesini bakımla ilişkilendirmesi Stewart'a göre siyaseten isabetli, ancak bu değişiklik şu anda sektördeki kaynak açığına veya çalışanların cebine katkı sağlamıyor. Finansman için tartışma yelpazesinde ulusal sigorta artışı, miraslar üzerinden kesinti ya da yaşlanan nüfusun ihtiyaçları nedeniyle genel vergi yükünün artırılması gibi seçenekler yer alıyor. Stewart, 2017 seçim kampanyasında Theresa May'ın bakım planlarının "dementia tax" olarak damgalandığını hatırlatarak, Burnham'ın siyasi mutabakat kurma umutlarının iyimser ama muhtemelen gerçekçi olmadığını yazıyor. Yazarın ana mesajı net: plan hazırlandığında, gerekli paranın bulunması dahil hızla uygulamaya konulmalı.