Burnham-Trump görüşmesi: Chagos ve İran masada

İngiltere Başbakanı Andy Burnham ile ABD Başkanı Donald Trump, BM Genel Kurulu kapsamında New York'ta ilk kez yüz yüze görüştü. New York'taki Burnham-Trump görüşmesinin ardından İngiliz heyeti, iki ülke arasındaki politika farklılıklarının gündemi ele geçirmemesini rahatlamayla karşıladı; The Guardian'a konuşan bir İngiliz yetkili görüşmeyi “beklentilerimizin üst sınırı” olarak değerlendirdi.

Trump, görüşmede Burnham'ı “doğuştan iş insanı” olarak tanımladı, “elinde çok sayıda koz var” dedi ve “harika” bir lider olacağını söyledi. İngiliz tarafında Dışişleri Bakanı Ed Miliband ile Ulusal Güvenlik Danışmanı Jonathan Powell da hazır bulundu.

İlgili: İngiltere G20 dönemine borç erteleme planı hazırlıyor: 27 ülkeye 10 yıl nefes

Chagos anlaşması Trump'ın tek sert çıkışı oldu

Burnham-Trump görüşmesinde ABD Başkanı'nın açıkça eleştirdiği tek başlık İngiltere'nin Chagos anlaşması oldu; Trump anlaşmayı “korkunç” olarak niteledi. The Guardian'ın aktardığına göre İngiliz yetkililer, görüşme öncesinde tartışma yaratması beklenen Falkland, birleşik İrlanda ve Chagos başlıklarının tamamının “sorunsuz” geçtiğini söyledi.

İran üsleri ve Batı Şeria yasağı

Eski Başbakan Keir Starmer döneminde Londra ile Washington arasındaki hattı fiilen koparan dosya, İngiltere'nin ABD'nin İran'a yönelik saldırılarında İngiliz üslerinin kullanılmasına izin vermemesiydi. Trump bu kez konuyu büyütmedi: “Bazı ülkeler öne çıkabilirdi. Ama açıkçası bununla başa çıkabilecek çok fazla ülke yok.”

İngiliz heyetin görüşme öncesinde en çok endişe duyduğu başlık ise Batı Şeria'daki yerleşimlere yönelik ticaret yasağıydı. Yaz boyunca süren diplomasinin ardından Trump'ın bu dosyada Burnham'a kulak verdiği, İngiliz tarafının ifadesiyle “beklenmedik ama eleştirmesinden iyi” bir tutum izlediği belirtildi.

Starmer deneyimi ve uçuştaki “akarsu raftingi” uyarısı

The Guardian'ın haberine göre New York'a giden uçakta Burnham'ın kıdemli danışmanlarından biri, Trump ile görüşmenin siyasi karşılığının “akarsu raftingi” olacağı uyarısını yapmıştı. Trump'ın ilk görüşmelerde kullandığı bilinen yöntem üç başlıkta toplanıyor: kişisel iltifat, işlemsel diplomasi ve konuğun becerilerini kamu önünde değerlendirmek.

Starmer geçen yıl Beyaz Saray'daki ilk görüşmesinde bu yöntemi birebir yaşadı: Trump, Starmer'ın aksanını “güzel” buldu, İngiltere'yi “harika” bir ülke olarak tanımladı ve Starmer'ın tarifeler konusunda “sert bir pazarlık” yürüttüğünü söyledi. Starmer dönüş uçuşunda gazetecilere başparmak işareti yaparak “mutluyum” demişti; ancak iki liderin ilişkisi zamanla bozuldu.

Starmer'ın o görüşmesinden 18 ayı aşkın süre sonra sıra Burnham'a geldi. İngiliz heyet, Trump'ın uluslararası adımlarının İngiltere'ye de yansıyabileceği uyarısını sürdürüyor; Starmer döneminde olduğu gibi politika farklılıklarının ilerleyen dönemde ilişkiyi daha zorlu hale getirebileceği belirtiliyor.

Burnham görüşmeden ne bekliyordu?

Burnham, görüşmeyi İngiltere'yi on yıldan uzun süredir meşgul eden siyasi türbülansı sonlandırma ve ülke için daha “olumlu bir hikâye” kurma hedefini anlatmak için kullandı. Bir hükümet yetkilisi, “Her şeyden önce bağlantı kurmaları ve ihtiyaç duyduğumuzda kullanabileceğimiz bir ilişki inşa etmeye başlamaları gerekiyordu” dedi.