Çin'den 2030 Biyomedikal Planı: Küresel İlaçta %25 Pay Hedefi

Çin hükümeti, biyomedikal sektörünü 2030 yılına kadar küresel ilaç inovasyonunun merkezi haline getirmeyi hedefleyen kapsamlı bir beş yıllık plan açıkladı. Plan, ülkenin dünya çapında ilk-in-sınıf (first-in-class) ilaçların %25'ini geliştirmesini ve sektörün yıllık gelirini 3,5 trilyon yuana (yaklaşık 520 milyar dolar) çıkarmasını öngörüyor.

Planın ana hedefleri neler?

Hükümetin yayımladığı bildiriye göre, 2030 hedefleri kapsamında en az 50 Çinli şirketin yıllık gelirinin 1,5 milyar doları aşması bekleniyor. Ayrıca en az beş Çin menşeli ilacın küresel yıllık satışının 1 milyar doların üzerine çıkması hedefleniyor. Plan, inovasyon kapasitesi, araştırma ve teknoloji olmak üzere üç ana başlıkta 25 öncelikli görev tanımlıyor.

İlgili: Çinli matematikçiler yapay zekâyı araştırmalara taşımak için Pekin'de ittifak kurdu

Bildiride, Çin ilaç endüstrisinin aktif farmasötik bileşen tedarikçisi ve büyük bir tüketim pazarı kimliğinden, inovatif ilaç ihracatçısı bir yapıya dönüştüğü vurgulanıyor. Yapay zeka ve kuantum hesaplama teknolojilerinin ilaç keşif süreçlerinde daha yoğun kullanılması, planın teknolojik ayaklarından birini oluşturuyor.

Yeni nesil terapiler ve aşı platformları öncelikli

Pekin yönetimi, plan kapsamında antikor-ilaç konjugatları (ADC), hücre ve gen terapileri (CGT) ile CAR-T gibi yeni nesil tedavi yöntemlerine ağırlık verileceğini açıkladı. Aşı alanında ise mRNA gibi modern platformlara geçiş teşvik edilecek. Geleneksel Çin tıbbı da modern endüstriyel çerçevelerle sanayileştirme hedefleri arasında yer alıyor.

Citi analistleri plana ilişkin değerlendirmesinde, "15 yıllık plan, Çin ilaç endüstrisinin ölçek odaklı büyümeden inovasyon odaklı, kaliteye dayalı gelişime geçişini ortaya koyuyor" ifadelerini kullandı. Analistler, planın inovatif ilaçlar, tıbbi cihazlar, yapay zeka destekli ilaç keşfi ve CDMO/CRO gibi geniş bir teknoloji yelpazesini kapsadığına dikkat çekti.

Küresel anlaşmalarda Çin'in artan rolü

Çin, son on yılda Batılı büyük ilaç şirketlerinin boru hattı anlaşmaları için popüler bir hedef haline geldi. GlobalData analizine göre, ABD ve Çin biyofarma şirketleri arasındaki lisans anlaşmaları 2024'te rekor seviyeye ulaşarak 2020'ye kıyasla %280 arttı. 2024'ten bu yana Çin'deki en büyük 20 anlaşmanın toplam değeri 85,6 milyar doları bulurken, bu anlaşmaların %20'sinden fazlası 2026'nın ilk yarısında gerçekleşti.

Bu anlaşmalar arasında AstraZeneca'nın CSPC ile Ocak 2026'da imzaladığı 18,5 milyar dolarlık obezite anlaşması ve Bristol Myers Squibb'in Mayıs 2026'da Jiangsu Hengrui Pharma ile yaptığı 15,2 milyar dolarlık anlaşma öne çıkıyor. Hükümet verilerine göre, 2025 sonu itibarıyla Çin'de geliştirme aşamasında 4.751 inovatif ilaç bulunuyor ve bu, küresel toplamın üçte birine denk geliyor.

Küresel genişleme ve zorluklar

Yeni plan, Çin'in yalnızca lisans anlaşmalarıyla sınırlı kalmayıp uluslararası klinik deneylere katılımını artırmayı, denizaşırı Ar-Ge ve üretim tesisleri kurmayı ve küresel tedarik zincirlerine entegre olmayı hedefliyor. Ancak bu genişleme çabası, ABD'nin Çin teknolojisine yönelik artan incelemeleriyle karşı karşıya.

Küresel ölçekte faaliyet gösteren az sayıdaki Çinli şirketten biri olan WuXi AppTec, Haziran ayında Pentagon'un Çin askeri listesine alınmıştı. Şirket, Çin ordusu veya hükümetiyle bağlantısı olmadığını açıklarken, ABD'li bir yargıç Ağustos ayında Savunma Bakanlığı'nın uygulamasına geçici tedbir kararı vermişti.

Biyomedikal planı, entegre devreler, havacılık, alçak irtifa ekonomisi, yeni enerji depolama ve akıllı robotik gibi diğer stratejik sektör planlarıyla eş zamanlı olarak açıklandı. Bu durum, Çin'in teknolojik bağımsızlık ve endüstriyel dönüşüm hedeflerinin kapsamını ortaya koyuyor.