Çin-Hindistan yumuşaması ekonomide ilerliyor, ordular hâlâ 2020'de takılı

Çin ve Hindistan arasındaki diplomatik ve ekonomik yakınlaşma hız kazanmış durumda; ancak iki ülkenin orduları arasındaki ilişki, 2020'de yaşanan sınır gerginliğinin üzerinden dört yıl geçmesine rağmen eski haline dönmüş değil. SCMP'nin değerlendirmesine göre, iki ordu yalnızca kriz anlarında bir araya gelirken, güven inşası için gereken sürekli iletişim kanalları hâlâ kurulmuş değil.

Diplomasi hız kazanırken ordu temasları neden geride kaldı?

Siyasi tabloda belirgin bir yumuşama görülüyor. Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, son üç yılda Hindistan Başbakanı Narendra Modi ile üç kez bir araya geldi. Eylül ayında Xi, yaklaşık yedi yılın ardından ilk kez Hindistan'ı ziyaret etti. Bu ziyaret, iki Asyalı dev arasında en üst düzey temasların yeniden canlandığının en somut göstergesi olarak kabul ediliyor.

İlgili: ABD, eski Google mühendisinin şirketi dahil 5 Çinli varlığı yaptırım listesine aldı

İnsanlar ve ulaşım düzeyindeki adımlar da dikkat çekiyor. Hindu ve Budistler için kutsal sayılan Tibet'teki Kailash Dağı'na Hindistan'dan hac ziyaretleri yeniden başladı. Air China, New Delhi uçuşlarını yeniden açarak iki ülke arasındaki hava bağlantısını onardı.

Pentagon ile PLA arasındaki iletişim Hindistan'ı neden aşıyor?

SCMP'nin ortaya koyduğu çarpıcı sorulardan biri, ABD Savunma Bakanlığının (Pentagon) Çin Halk Kurtuluş Ordusu ile artık Hindistan ordusuna göre daha rahat iletişim kurabilmesi. Bu durum, Asya'nın iki nüfus devinin askeri düzeydeki güven açığının, üçüncü ülkelerin kendi rakipleriyle kurduğu kanalların gerisinde kaldığını gösteriyor.

İki ordu arasındaki temasların kriz odaklı kalması, sınır hattındaki olayların yeniden tırışmasına kapı aralayabiliyor. 2020'de yaşanan çatışmalardan bu yana sınır boyunca kurulan mekanizmaların günlük bir diyaloğa dönüşmemesi, yumuşamanın en zayıf halkası olarak öne çıkıyor.

Ekonomik yakınlık askeri güvene dönüşebilir mi?

Analizde şu soru vurgulanıyor: Aralarındaki ticari ve insani bağlar güçlenen iki ülke, askeri düzeyde karşılıklı güvenceyi nasıl inşa edecek? Zirve diplomasisi, hac yolu ve uçuşlar gibi adımlar ilişkinin yumuşak tarafını temsil ederken, askeri sıcaklıklar ancak düzenli iletişim, ortak tatbikat öncesi bildirimler ve sınır hattındaki sürekli temasla güçlenebilir. Şu an bu katmanda belirgin bir ilerleme sinyali verilmemiş olması, ilişkinin sürdürülebilirliği açısından bir risk unsuru olarak değerlendiriliyor.