Çin'de demografik kırılma: Yaşlı bağımlılık oranı yüzde 23 ile çocuk oranını geçti

Çin'de çalışma çağındaki her 100 kişiye düşen bakıma muhtaç yaşlı sayısı, ilk kez çocuk sayısını geçti. Ülkenin Ulusal İstatistik Bürosu'nun geçen hafta açıkladığı resmi verilere göre yaşlı bağımlılık oranı geçen yıl yüzde 23 düzeyine yükselirken, aynı oran çocuklar için yüzde 22'de kaldı. Rakamlar, Çin'in yaşlanan nüfusunun ekonomisine ve sosyal harcamalarına etkisini izleyenler için bir dönüm noktası olarak görülüyor.

Veriler ne gösteriyor?

İstatistik bürosunun açıklamasına göre 65 yaş ve üzeri nüfus 223 milyonu aşarak toplam nüfusun yaklaşık yüzde 16'sına ulaştı. Buna karşılık 14 yaş ve altındaki çocuk sayısı yaklaşık 213 milyon. İş gücünün daralmasının hem dünyanın ikinci büyük ekonomisi hem de küresel büyüme üzerindeki etkisi, bu gösterge üzerinden yakından takip ediliyor. İstatistiklerle birlikte resmi bir değerlendirme yayımlanmadı; ancak devlet kontrollü Global Times gazetesi, ülkenin "ılımlı şekilde yaşlanan bir topluma" girişinin geçmiş doğum kuşaklarının büyüklüğü ve artan yaşam beklentisi gibi etkenlerin bir sonucu olduğunu yazdı.

İlgili: FBI'dan açıklama: Çin'de okumak federal kariyeri otomatik riske atmıyor

Dönüşümün arka planında ne var?

Yaşlanmanın temel etkenleri arasında 1980'den 2015 sonuna kadar uygulanan tek çocuk politikası ile hızlı kentleşme gösteriliyor. Hükümetin tahminine göre söz konusu politika yaklaşık 400 milyon doğumu önledi; bu rakam tartışmalı olsa da, Singapur Ulusal Üniversitesi'nden sosyoloji öğretim üyesi Mu Zheng, bu dönemde genç nüfusun küçüldüğünü ve bugün artan sayıda yaşlıya bakan genç sayısının azaldığını vurguluyor. Mu'ya göre değişen toplumsal roller, artan yaşam maliyetleri ve yükselen eğitim düzeyleri de doğurganlığı baskılıyor. Doğum kısıtlamalarının gevşetilmesine rağmen Pekin'in çiftleri ikna etmekte zorlandığı, doğum oranlarının tarihsel diplerde seyrettiği belirtiliyor.

Harcamalar ve büyüme nasıl etkilenebilir?

Hong Kong Bilim ve Teknoloji Üniversitesi'nden Prof. Stuart Gietel-Basten, dönüşümün "sembolik" nitelikte olduğunu ve kamu harcamalarının ailelerden ve okullardan emeklilik ile sağlık hizmetlerine kayabileceğini söyledi. Mu Zheng ise Çin bağımlılık oranı'ndaki bu kaymanın ekonomik büyümeyi ve halkın harcama gücünü sınırlayarak ülkenin hedefleri önünde engel oluşturabileceği görüşünde. Pekin, yıl başında açıkladığı beş yıllık ekonomik planına yaşlılara yönelik desteği genişletmeyi ekledi; resmi verilere göre 2025 sonunda 53 milyondan fazla yaşlı vatandaş yaşlılık ödeneği ve sübvansiyon alıyordu.

Göstergeye yönelik eleştiriler

Global Times, 1950'ler ile 1970'ler arasında doğup şu anda yaşlılığa adım atan kuşağın önceki nesillere kıyasla daha yüksek gelir, güçlü satın alma gücü ve daha iyi sağlık durumuna sahip olduğunu, bunun yaşlı tüketicilere yönelik "gümüş ekonomi" için fırsat yarattığını belirtti. Öte yandan bağımlılık oranı göstergesine yönelik eleştiriler de mevcut: Gietel-Basten, bu istatistiklerin yaşlıları bağımlı konumda sunma riski taşıdığını ve sağlık alanındaki iyileşmeleri hesaba katmadığını vurguluyor. Bu nedenle göstergenin tek başına değil, sağlık ve istihdam verileriyle birlikte değerlendirilmesi gerektiği görüşü uzmanlar arasında yaygın.