Yapay zekâ destekli dolandırıcılık artıyor: Sahte siteler ve deepfake uyarısı

Tanıdık bir sesle gelen "acil para" talebi artık gerçek olmayabilir. İngiltere'de National Trading Standards, yapay zekâ dolandırıcılığında kullanılan taktikleri ilk kez bir izleme listesiyle topladı; listede deepfake videolar ve ses klonlamasıyla aile üyelerini ya da yakın arkadaşları taklit ederek para isteyen dolandırıcıların yanında, dakikalar içinde kurulup profesyonel görünen sahte mağaza siteleri de yer alıyor.

"Aile şirketi" görünen sahte mağazalar

Sahte satıcı siteleri özellikle dikkat çekici bir kurgu kullanıyor: Aile işletmesi olduklarını ve Birleşik Krallık'ta üretilen kaliteli ürünler sattıklarını iddia ediyorlar. Sitedeki yapay zekâyla üretilmiş görsellerde Union Jack bayraklı bir İngiliz caddesi bile yer alabiliyor. Sipariş verenin karşısına çıkan sonuç ise ya ürünün hiç gelmemesi ya da Çin gibi bir ülkeden gönderilen ucuz, seri üretim bir ürün.

İlgili: Çin ekonomisi üç çeyreğin zirvesine çıktı: Büyüme yüzde 4,5'e yükseldi

Kusursuz yazılan mesajlar eski yöntemi geçersiz kıldı

Which? tüketici grubunun vurguladığı bir başka değişiklik, imla ve dil bilgisi hatası taramasının artık işe yaramadığı. Yapay zekâ, hatasız ve kişiselleştirilmiş dolandırıcılık e-postalarını, kısa mesajlarını ve sosyal medya paylaşımlarını geniş ölçekte üretebiliyor. Tüketici koruma ekipleri, yapay zekânın mevcut dolandırıcılık yöntemlerini "hızlandırdığını" belirtiyor; yani taktikler yeni değil ama araçlar çok daha güçlü ve ucuz hâle geldi.

İzleme listesinde hangi taktikler var?

• Düşük maliyetle çok kısa sürede kurulan, cilalı ve profesyonel görünen klonlanmış ya da yeni sahte siteler
• Yapay zekânın kurbanın kişisel bilgilerini hatırlayarak sohbeti haftalar, aylar boyunca sürdürdüğü romantizm dolandırıcılığı
• Acil durum bahanesiyle para isteyen tanıdıkları taklit eden deepfake videolar ve klonlanmış sesler
• Kitlesel üretilebilen hatasız, kişiselleştirilmiş e-posta, kısa mesaj ve sosyal medya paylaşımları

Önerilen koruma adımları

Yetkililere göre temel kural, hiç tanışılmamış birine para, hediye kartı ya da kişisel ve finansal bilgi göndermemek. Ayrıca ses ya da görüntülü arama tanıdık gelse bile kişinin gerçek olduğundan yola çıkılmaması isteniyor. Şirket araştırması yaparken mağazanın adresinin gerçekliği kontrol edilebilir; finansal tavsiye veren firmalar için Finansal Davranış Otoritesi'nin (FCA) Firm Checker aracıyla yetki sorgusu yapılabilir ve iş ilanlarının gerçekliği doğrudan işverene sorulabilir.

Genel tavsiye, ödeme ya da bilgi paylaşımından önce durup düşünmek. Acele ve baskı içeren taleplere özellikle temkinli yaklaşılması gerektiği vurgulanıyor, çünkü dolandırıcılar kurbanın düşünmesine zaman bırakmak istemiyor. İzleme listesi bu nedenle yalnızca teknik taktikleri değil, kurbanın üzerindeki psikolojik baskıyı da merkeze alıyor.

Dolandırıcılık bildirimi İngiltere'de Report Fraud üzerinden ya da 0300 1232040 numarasıyla yapılabiliyor; tüketici danışmanlığı için Citizens Advice'nin 0808 223 1133 numaralı hattı aranabiliyor.