Demokratlar kongreyi yaşamaliyeti gündemiyle kazandı: Trump'ın veto gücü engel olabilir

ABD ara seçimlerinde Demokratlar, tahminlerin ötesinde bir sonuç elde ederek en az yedi Cumhuriyetçi kontenjanını kazanarak Senato'da çoğunluğu ele geçirdi. Seçimin belirleyici teması enflasyon ve yaşam maliyetiydi; ancak Demokratların yasama kapasitesi, Başkan Donald Trump'ın veto yetkisiyle sınırlı kalacak.

Seçim sonuçlarının ardından Meclis'teki Demokrat lider Hakeem Jeffries, MS Now'nın Morning Joe programında "Yasam maliyeti üzerinde çalıştık, yasam maliyeti ile kazandık ve şimdi bu eksen üzerinden yönetmek bizim işimiz" ifadesini kullandı.

İlgili: Trump'ın kripto işlemlerine soruşturma kapıda: Big Tech'e ifade uyarısı

Oylar neden bu denli kaygılıydı?

Ekonomi görünümü istatistiksel olarak sağlıklı olsa da, Amerikalıların yalnızca yüzde 21'i ülkenin gidişatından memnun. Bu tablo, seçmenlerin market, elektrik ve benzin faturalarına odaklandığını gösteriyor. Teksas'ın kırsal kesimlerinde artan maliyetler Cumhuriyetçileri de zorladı; görevinden ayrılacak tarım komiseri Sid Miller, hayvan başına 300 ila 500 dolar daha az kazanç elde eden çiftçilerin artan gübre maliyetleriyle birlikte "ihanete uğramış hissettiklerini" aktardı.

Demokratların yaşamaliyeti gündemi

"Fighting for an Affordable America" (Uygun fiyatlı bir Amerika için mücadele) çerçevesinde Demokratlar sağlık harcamalarını öncelik sırasına koydu. Obamacare kapsamındaki indirimli sigorta desteklerinin geri getirilmesi ve 2025'te imzalanan Medicaid kesintilerinin geri alınması bu başlığın ana kalemleri. Trump'ın ithalat vergilerinin kaldırılması, enerji fiyatlarının düşürülmesi, konut arzının artırılması ve çocuklu ailelere yönelik vergi kredilerinin genişletilmesi diğer öncelikler arasında.

Veto engeli ve müzakere alanı

Fisher Investments kurucusu Ken Fisher, Demokratların tek başına yasama yapamayacağını, Trump'ın da istediği her şeyi geçiremeyeceğini belirterek önümüzdeki iki yılın yasal düzenleme açısından görece sakin geçebileceğini öngörüyor. Bir yasayı vetoyu aşarak geçirmek için her iki mecliste üçte iki çoğunluk gerekli.

Oxford Economics baş ekonomist yardımcısı Bernard Yaros, ortalama tarife oranının Trump'ın görev süresi boyunca yüzde 10 civarında kalmasını bekliyor. İthalat vergilerinin federal gelirdeki payının 2024'teki yüzde 1'in üzerine çıkarak bu yıl yüzde 5'in üzerine yükselmesi, tarifelerin gelecekte sökülmesini de zorlaştırıyor. Yaros, sağlık sigortası sübvansiyonlarının Cumhuriyetçi vergi indirimlerinin uzatılması karşılığında geri alınabileceği bir pazarlık olasılığı görüyor; ancak bunun 2027'nin sonuna kadar sonuçlanmayabileceğini tahmin ediyor.

Şirketlere yönelik hesap sorma gündemi

Veda Partners'tan Henrietta Treyz, Demokratların tarife maliyetlerini tüketiciye yansıtan şirketleri sorgulayacağını belirtiyor. Şubat ayındaki Yüksek Mahkeme kararının ardından şirketlerden tarife iadesini fiyatlara nasıl yansıttıklarının sorulacağını aktarıyor. Maliye Komitesi başkanlığına hazırlanan Demokrat senatör Ron Wyden ise yaklaşımını "bizim için uygun fiyat, onlar için hesap verebilirlik" sözleriyle özetleyerek sigorta, ilaç ve bankacılık şirketlerinin komitede açıklama yapmasını beklediğini söylüyor.

Öte yandan seçimde Teksas, Ohio ve Georgia'da valilik kazanan Demokratlar, elektrik fiyatlarını yerel düzenleyiciler üzerinden etkileyebilir. Özellikle veri merkezlerinin artan enerji tüketimi bu eyaletlerde yaşamsal bir tartışma konusu. Petrol, dizel ve gübre fiyatları gibi Demokratların kontrol edemeyeceği dış etkenler ise gündemin en kırılgan halkası olarak öne çıkıyor.