Fed Faiz Kararı: Trump %1 İstedi, Fed Artırdı

ABD Merkez Bankası (Fed), 21 Eylül'de aldığı kararla politika faizini çeyrek puan artırarak %3,75-%4,00 aralığına yükseltti. Bu, 2023 yazından bu yana ilk faiz artışı olarak kayıtlara geçti. Kararın hemen ardından Başkan Donald Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda faizlerin %1 veya altına çekilmesi gerektiğini savundu.

Trump, ABD'nin dünyanın en iyi kredi itibarına sahip olduğunu belirterek, "Faiz oranları %1 veya daha düşük olmalı. ABD için faizleri düşürün ve hızlıca" ifadelerini kullandı. Beyaz Saray da bu paylaşımı aynı gün X hesabından yeniden yayımladı. Trump, geçen yıl boyunca Fed'den sürekli faiz indirimi talep etmiş, bu beklentisini Fed Başkanı Kevin Warsh'ın Senato'dan onay almasıyla daha da güçlendirmişti.

İlgili: ABD bütçe açığı yeniden büyüdü: Reagan dönemi 'vergi kesintisi kendini öder' vaadi geri döndü

Trump Neden %1 Faiz İstiyor?

Trump'ın faiz talebinin arkasında, ABD ekonomisinin yapay zeka yatırımlarıyla güçlendiği ve düşük faizin bu ivmeyi artıracağı düşüncesi yatıyor. İşletmelerin borçlanma maliyetinin düşmesi, yeni yatırımları teşvik edebilir. Tüketici tarafında ise kredi kartı, öğrenci ve araç kredileri gibi borçlanma maliyetleri doğrudan Fed'in faiz politikasından etkileniyor. Ayrıca düşük faiz, 40 trilyon doları aşan ulusal borç için Hazine'nin ödemek zorunda olduğu faiz yükünü de azaltacak.

Ancak uzmanlar, enflasyonun %3,4 gibi yüksek bir seviyede olduğu bir ortamda faizlerin %1'e çekilmesinin ciddi riskler taşıdığına dikkat çekiyor. King's College London'dan ekonomi profesörü Jonathan Portes, "Enflasyon %3'ün üzerindeyken ve işsizlik nispeten düşükken faizleri %1'e indirmek felaket olur" değerlendirmesinde bulundu.

Fed'in Gerekçesi: Enflasyon Hâlâ Yüksek

Fed Başkanı Kevin Warsh, kararın ardından yaptığı basın toplantısında enflasyonun ana öncelik olduğunu vurguladı. Ağustos ayında yıllık enflasyon %3,4 olarak ölçüldü ve bu, Fed'in %2 hedefinin belirgin şekilde üzerinde. Warsh, "Beş yıldan uzun süredir enflasyon hedefin üzerinde seyrediyor. Gerçek şu ki enflasyon çok yüksek ve çok uzun süredir böyle" dedi.

Fed'in kararında, iş gücü piyasasındaki güçlü görünüm de etkili oldu. İş açıkları, işsizlik oranı ve işletme sermaye yatırımlarındaki iyileşmeye dikkat çeken Warsh, ABD ekonomisinin direncini övdü. Ancak bu olumlu tabloya rağmen ücret artışı, beş aydır enflasyonun gerisinde kalıyor. Navy Federal Credit Union baş ekonomisti Heather Long, "Önemli sayıda Amerikalı daha kötü durumda; gelirleri fiyat artışlarına yetişemiyor" ifadelerini kullandı.

Enflasyonun Ardındaki Dinamikler

Yüksek enflasyonun en büyük tetikleyicileri arasında İran ve Ukrayna'daki savaşlar gösteriliyor. Çatışmalar petrol fiyatlarını yukarı çekerken, benzin, dizel ve gıda fiyatlarına da yansıyor. Yapay zeka yatırımları ekonomiyi büyütse de çip ve iş gücü kıtlığına yol açıyor; Apple gibi şirketler artan maliyetleri fiyatlarına yansıtacağını açıkladı.

Tüm bu faktörler, ABD ekonomisinde 'K şeklinde' bir tablo oluşturuyor: Varlıklı tüketiciler fiyat artışlarına rağmen harcamaya devam ederken, dar gelirli kesim geçimini sağlamakta zorlanıyor. Fed'in faiz artırımı, bu tabloda enflasyonla mücadeleye öncelik verdiğini gösteriyor.