Fransa ve Almanya 'Made in Europe' tanımını daraltıyor: Çinli otomobil üreticilerine yeni şartlar

Avrupa Birliği'nin otomotiv paketine ilişkin düzenleme çalışmasında kritik bir adım geldi: Fransa ve Almanya, ortak bir pozisyon açıklayarak "Made in Europe" (Avrupa Malı) tanımının coğrafi kapsamını daraltmayı önerdi. İki büyük ekonomiye sahip ülkelerin önerisine göre bu sınıflandırma yalnızca AB'nin 27 üye devletini kapsayacak; üçüncü ülkelerin dahil edilmesi ise tercihe bağlı bir katılım (opt-in) mekanizmasına bağlanacak.

Ortak pozisyonda yalnızca coğrafi tanım değil, yeni bir uygunluk şartı da öngörülüyor. Buna göre bir aracın sübvansiyonlardan ya da kamu alımlarından yararlanabilmesi için araştırma ve geliştirme (Ar-Ge) şartını karşılaması gerekecek. Sektör temsilcileri, Made in Europe otomotiv tanımının bu iki unsur biçimde sıkılaştırılmasının, Çinli otomobil üreticilerinin AB içinde üretim yatırımı yapma zorunluluğunu daha da artıracağı görüşünde.

İlgili: AB'den Çin kaynaklı paketlere ücret: Pazar itibarıyla ürün başına 2 euro

Ortak pozisyon neyi değiştiriyor?

Bugüne kadar üye ülkeler arasında farklı yorumlara konu olan Made in Europe tanımı, Fransa ve Almanya'nın önerisiyle tek bir coğrafi çerçeveye oturuyor. Tanımın yalnızca AB ülkeleriyle sınırlanması, blok dışında üretilen araçların AB sübvansiyonlarından ve kamu satın alma programlarından otomatik olarak yararlanamayacağı anlamına geliyor. Opt-in mekanizması, bazı üçüncü ülkelerin anlaşmalar yoluyla tanıma dâhil edilmesine kapı açık bırakıyor; ancak bu, her yabancı üretim bölgesi için otomatik bir hak değil.

Ar-Ge şartı ise Avrupa pazarında faaliyet gösteren üreticilerin katma değeri bölge içinde yaratmasını hedefliyor. Otomotiv paketinin bu bileşeni, yalnızca montaj yapan bir tesisin yeterli sayılmayıp araç geliştirme faaliyetlerinin de Avrupa'da yürütülmesini zorunlu kılabilir. Bu şartı karşılamak isteyen yabancı markaların, ihracat modeli yerine yerel üretim ve geliştirme tesislerine yönelmesi gerekebilir.

Çinli üreticileri nasıl etkiler?

Avrupa pazarına son yıllarda ağırlık veren Çinli otomobil markaları için tanımın sıkılaştırılması, mevcut ihracat odaklı yapıyı sorgulanır hale getirebilir. Sektör kaynaklarına göre Made in Europe otomotiv sınıflandırmasının bu haliyle uygulanması, Çinli şirketlerin AB içinde fabrika kurma ve yerli Ar-Ge kapasitesi oluşturma baskısını artıracak; aksi halde sübvansiyon ve kamu alımı kanallarına erişimleri kısıtlanabilir.

Bu baskının, Avrupa pazarına girmek isteyen üreticileri yerel ortaklıklara ve fabrika yatırımlarına yönlendirmesi bekleniyor. Ancak bunun için gerekli yatırım kararlarının zaman alacağı da açık; üretim tesisi kurmak ile Ar-Ge yetkinliği oluşturmak farklı zaman ufuklarına sahip.

Sonraki adım ne olacak?

Fransa ve Almanya'nın ortak pozisyonu, Avrupa otomotiv paketinin nihai metnine nasıl yansıyacak? Bu, şimdilik belirsizliğini koruyor. Düzenlemenin yasalaşabilmesi için diğer üye devletlerin ve Avrupa Parlamentosu'nun desteği gerekecek; tanımın daraltılması, ihracatçı konumundaki bazı ülkelerde itiraza yol açabilir. Made in Europe otomotiv tanımına ilişkin nihai karar, hem üreticiler hem de tedarik zincirleri için belirleyici olacak ve AB'nin rekabet ve yeşil dönüşüm hedefleriyle uyumu tartışmalarda merkezi yer tutacak.

AB'nin otomotiv sektörüne yönelik düzenleme paketi, sanayi politikası ile rekabet politikasının kesişiminde yer alıyor. Tanımın ve şartların netleşmesi, Avrupa pazarında satılan araçların nerelerde ve nasıl geliştirileceğine dair yatırımcı planlarını da doğrudan etkileyecek.