Güney Çin Denizi gerginliği: ABD ve Çin elçilikleri karşılıklı suçladı

Manila'daki ABD Büyükelçiliği ile Çin Büyükelçiliği pazar günü karşılıklı sert açıklamalarla birbirini hedef aldı. Tartışmanın fitili, Güney Çin Denizi'nde perşembe günü İkinci Thomas Şualyası çevresinde yaşanan karşı karşıya gelişin ardından Washington'un anlaşma gereği müttefiki Filipinler'in arkasında durmasıyla ateşlendi. Olay, bölgedeki en hassas uyuşmazlık noktalarından birinde iki büyük gücün doğrudan diplomatik karşı karşıya gelmesine yol açtı.

ABD elçiliği Çin'i neyle suçladı?

ABD Büyükelçiliği, pazar günü yayımladığı yazılı açıklamada Filipinler'e desteğini açıkça ortaya koydu. Açıklamada Pekin'in "tehlikeli engelleme ve sorumsuz manevralarının" bir çarpışma riski yarattığı ve İkinci Thomas Şualyası'na yapılan meşru bir ikmal görevini engellediği ifade edildi. Bu adım, Washington'un Filipinler ile arasındaki karşılıklı savunma anlaşmasına dayanan müttefiklik ilişkisini bir kez daha sahneyle buluşturduğunu gösteriyor.

İlgili: Çinli matematikçiler yapay zekâyı araştırmalara taşımak için Pekin'de ittifak kurdu

Çin tarafı nasıl cevap verdi?

Manila'daki Çin Büyükelçiliği ise aynı gün keskin bir dille karşı açıklama yayımladı ve ABD'yi hedef aldı. Çin tarafı, Washington'un Filipinler'i savunma hamlesine tepki gösterdi; böylece perşembe günkü olay diplomatik alana taşınarak iki elçilik arasında alenen yürüyen bir atışmaya dönüştü.

İkinci Thomas Şualyası neden sürekli gerilim noktası?

İkinci Thomas Şualyası, Güney Çin Denizi gerginliğinin en sık alev aldığı noktalar arasında yer alıyor. Bölge, çoklu egemenlik talebinin kesiştiği uyuşmazlıkların merkezinde bulunuyor ve şualyaya yapılan ikmal görevleri geçmişte de defalarca karşı karşıya gelmelere sahne oldu. Gerilim her tırmandığında yalnızca Çin ile Filipinler arasındaki ilişkiyi değil, Washington ile Pekin arasındaki bölgesel dengeyi de test ediyor.

Piyasalar bu gelişmeye nasıl bakıyor?

Jeopolitik risk dönemlerinde yatırımcıların risk algısı değişebiliyor ve güvenli liman olarak görülen varlıklara talep koşullu biçimde artabiliyor. Yine de piyasa hareketlerini tek bir bölgesel olaya bağlamak yanıltıcı olur. doviz.day verilerine göre 28 Eylül itibarıyla ons altın 4.188,2 dolar seviyesinden işlem görüyor ve günlük bazda yüzde 3,02 değer kaybediyor. Bu tablonun tek bir jeopolitik başlık üzerinden değil, aynı gün etkili olan birden çok faktörle birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.

Önümüzdeki dönemde ne bekleniyor?

Pazar günkü karşılıklı açıklamalar, olayın diplomatik alana taşındığını ancak henüz bir yumuşama ya da çözüm adımının görünmediğini gösteriyor. Bölgede ikmal ve devriye faaliyetlerinin sürmesi, benzer olayların tekrarlanma ihtimalini canlı tutuyor. ABD'nin müttefiki Filipinler'e verdiği açık destek nedeniyle, yeni bir olay yaşanması durumunda gerilimin iki büyük güç arasında yayılma riski bulunuyor. Bundan sonraki kritik adım, iki ülkenin diplomatik kanallardan vereceği mesajlarda yumuşama işareti görülüp görülmeyeceğine bağlı.