Filipinler Çin'e karşı Güney Çin Denizi'nde ikinci dava seçeneğini değerlendiriyor

Filipinler, Güney Çin Denizi uyuşmazlığında Çin'e karşı ikinci bir uluslararası dava açma seçeneğini değerlendiriyor. Sanya'da düzenlenen bir Güney Çin Denizi sempozyumunda konuşan Philippine Society for International Security Studies başkanı Rommel Banlaoi, yetkililerin olası başvuru için gerekli hukuki belgeleri şimdiden hazırladığını söyledi. Açıklamanın ayrıntıları SCMP'nin haberine dayanıyor.

Banlaoi'nin cumartesi günü aktardığı bilgilere göre süreç henüz karar aşamasında: Manila'nın dava açmayı "düşündüğü" belirtiliyor, ancak evrak hazırlığı fiilen başlamış durumda. Şimdilik ne Filipinler ne de Çin tarafından resmi bir dava başvurusu ya da ayrı bir resmi açıklama yapılmadı.

İlgili: Kar leoparı yavrusu Ling Xiaohan 26 günlük tedavinin ardından öldü

Hukuk yolu ne zaman gündeme gelmişti?

Güney Çin Denizi uyuşmazlığı daha önce de yargıya taşınmıştı. Filipinler, 2013'te Çin'in geniş egemenlik iddialarını uluslararası tahkime götürmüş, Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi temelinde kurulan tahkim mahkemesi 2016'da Çin'in iddialarını büyük ölçüde reddeden bir karar vermişti. Çin bu kararı tanımadığını açıklamıştı. Banlaoi'nin işaret ettiği ikinci dava, bu hukuki mirasın üzerine kurulabilecek bir adım olarak görülüyor; ancak analist yeni başvurunun kapsamına ilişkin ayrıntı vermedi.

Bölge neden bu kadar kritik?

Güney Çin Denizi, küresel ticaretin önemli bölümünü taşıyan deniz koridorlarını barındırıyor ve balıkçılık ile iddia edilen enerji kaynakları bakımından da yoğun rekabetin merkezi. Çin'in topraklarına dayandırdığı geniş iddiaları, Filipinler, Vietnam, Malezya, Brunei ve Tayvan'ın kıyı haklarıyla çakışıyor; bölgede fiili kontrol için daimi varlık ve devriye trafiği sürüyor.

Filipinler ile Çin arasında son dönemde balıkçı filolarının karşı karşıya gelmesi ve deniz devriyelerine ilişkin olaylar gerilimi besliyor. Yeni bir hukuki sürecin başlatılması halinde iki ülke ilişkilerinde diplomatik bir tartışma dönemi yaşanması muhtemel. Pekin'in hukuk yoluna yönelik genel tutumu, bu tür girişimleri tanımamak yönünde.

Piyasa açısından bakıldığında, Güney Çin Denizi'ndeki bir uyuşmazlığın tırmanması, bölgesel tedarik zincirleri ve nakliye güzergâhlarında risk primine yol açabilir; ancak şimdilik somut bir eskalasyon gündemde değil. Haberle bağlantılı olarak bölge para birimleri ve emtia fiyatlarında şaşırtıcı bir hareket görülmedi; ons altın ise günü yüzde 2,65 yükselişle 4.074,90 dolardan işlem gördü.