Hürmüz'de gemi saldırıları rekor kırdı, petrol akışı 12,6 milyon varile düştü

Hürmüz gemi saldırıları, Britanya'nın deniz ticaret ajansı UKMTO'nun kayıtlarına göre savaş başladıktan bu yana en yüksek haftalık seviyeye ulaştı. Olay bildirimlerini inceleyen BBC Verify, 5-11 Ekim arasında boğaz ve çevresinde 12 geminin saldırıya uğradığını tespit etti; bir önceki hafta bu sayı 10'du.

Tek günde altı saldırı, iki kayıp denizci

Saldırıların altısı geçmiş pazar günü gerçekleşti; bu tek başına günlük bir rekor oluşturuyor. Bu hafta başından bu yana dört saldırı bildirildi. Pazar günkü olaylardan birinde Nikaragua bandıralı Petro Dolphin tankerinin yakın çekimdeki küçük bir bottan vurulup yandığı doğrulanmış görüntülerle kayda geçti. İstihbarat firması Vanguard'a göre gemi, boğazdan 250 kilometre uzakta, Umman'ın Sohar Demirleme bölgesi yakınında bir dronla hedef alındı. Forward Seamen's Union of India'nın açıklamasına göre 11 Hintli denizci kurtarıldı, iki kişi ise hâlâ kayıp.

İlgili: Brent 110 doların altında: İran diplomasisi petrolü düşürdü, Brezilya sert düştü

Saldırılar boğazla sınırlı kalmıyor. Salı günü konteyner gemisi GFS Pride, boğazda bilinmeyen bir mermiyle vuruldu ve battı; 21 mürettebat güvenle tahliye edildi. İran Devrim Muhafızları (IRGC) aynı geminin batış görüntülerini yayımlayarak geminin "2.500 konteyner kaçak" yük taşıdığını ve "yetkisiz rota" kullandığını iddia etti. Vanguard'ın aktardığına göre 8 Ekim'de bir tanker Katar'ın kuzeyinde, boğazdan 500 kilometreden fazla uzakta çok sayıda mermiyle vuruldu ve ölümler bildirildi; ertesi gün BAE'nin Al-Jazirah al-Hamra kasabası yakınunda bir tanker daha hedef alındı.

Petrol akışı neden geriliyor?

Ticari istihbarat firması Kpler'in verilerine göre boğazdan 13 Ekim'de günde yaklaşık 12,6 milyon varil petrol geçti. Bu miktar, Eylül sonunda ölçülen 15 milyon varilin ve savaş öncesi seviye kabul edilen yaklaşık 17 milyon varilin altında. Geçen ay toparlanma yakalayan akış, saldırı sayısı arttıkça yavaşladı.

ABD Donanması verileri, Ekim'in ilk 10 gününde boğazda refakatli geçiş yapan gemi sayısının ağustosla aynı döneme kıyasla yüzde 85 arttığını gösteriyor. Körfez Arap ülkelerinden yapılan ihracatların çoğu "şatıl" sistemiyle taşınıyor: bir filo, Umman kıyısına yakın rotadan ilerleyip yükünü açık denizde daha büyük tankerlere aktarıyor. İran bu rotayı "yetkisiz" olarak nitelendiriyor ve gemilerin kendi kıyısına daha yakın alternatif rotayı kullanmasını talep ediyor.

İran saldırı alanını genişletiyor

Uzmanlara göre Tahran, ABD ordusunun tankerleri güney rotadan geçişte koruması üzerine su yolundaki denetimi güçlendirmek amacıyla gemilere saldırıyor; artık Körfez Arap ülkeleri kıyılarında ve Umman Körfezi'nde de hedefler seçiyor. Orbital Risk Intelligence CEO'su Martin Kelly, İran'ın stratejisini değiştirdiğini ve "neredeyse her gün ya da günde birden çok" saldırı düzenlediğini belirtti; amacın geçişi durdurmak ve diğerlerini caydırmak olduğunu söyledi. İran Devrim Muhafızları donanması saldırıların Hürmüz ile sınırlı olmayacağını duyurdu ve bölge genelinde "yeni konuşlanma düzeni" ilan etti.

ABD Merkez Komutanlığı ise sosyal medya paylaşımında saldırılara rağmen ticari trafiğin ABD güçleri ve bölgesel ortakların eşgüdümlü korumasıyla akmaya devam ettiğini açıkladı. İran'ın kendi ihracatları ise ABD'nin İran limanlarına ve gemilerine uyguladığı abluka sonucu tamamen durmuş durumda.