IMF ve Dünya Bankası toplantısında üç gündem: Borç, yapay zekâ ve Ukrayna

Bangkok'ta bu hafta gerçekleştirilen IMF ve Dünya Bankası yıllık toplantılarında dünya maliye yöneticilerinin masasındaki başlıca riskler küresel borç birikimi, yapay zekâ patlaması ve ticaret dengesizlikleri oldu. Çin ise 2018 Bali toplantısının aksine bu yıl gündemin merkezinden uzaklaştı.

Borç ve yapay zekâ çifte baskısı

IMF, küresel yapay zekâ tedarik zincirine konumlanmış ekonomiler — Güney Kore, Japonya ve Çin gibi — için iyimser; bu zincirin dışında kalan ülkeler için ise temkinli. Fon, yapay zekâ yatırımlarının ekonomiler arasındaki açıkları büyüttüğü uyarısında bulunuyor.

İlgili: ABD, eski Google mühendisinin şirketi dahil 5 Çinli varlığı yaptırım listesine aldı

Boston Üniversitesi Küresel Kalkınma Politika Merkezi Direktörü Kevin Gallagher, küresel dengesizliklerden yapay zekâ hamlesine ve Kuzey Yarımküre'deki borç birikimine kadar çeşitli unsurların bir sonraki finansal krizi tetikleyebileceğini söyledi. IMF'ye göre yapay zekâya ilişkin borçlanma kamu borç seviyelerini yukarı çekiyor ve hükümetlerle sermaye için rekabet ederek fonlama maliyetlerini yükseltiyor; teknoloji vaat edilen verimlilik kazanımlarını sağlayamazsa küresel ekonomide ciddi sonuçlar doğabilir.

ABD Hazinesi ile Fon arasındaki gerilim de görünürdeydi. Fon Genel Direktörü Kristalina Georgieva, federal borç 40 trilyon doların üzerinde olan ABD'nin tek başına güçlü büyümeyle sürdürülebilir yola giremeyeceğini belirtti. Hazine Bakanı Scott Bessent'in danışmanlarından David Zervos ise bu uyarıyı görmezden gelerek "Tahminlerinin geçmişte ne kadar hatalı olduğunu hatırlamakta fayda var" dedi.

Ukrayna yeniden odak noktası oldu

Rusya Maliye Bakanı Anton Siluanov, G20 maliye bakanları toplantısına bu yıl ikinci kez bizzat katıldı. Almanya Maliye Bakanı Lars Klingbeil, Rusya delegasyonunun varlığındaki rahatsızlığını yineleyerek "Rusya'nın normal bir G20 üyesi gibi masaya oturuyor gibi davranmak benimle olmayacak, diğer Avrupalılarla da olmayacak" ifadesini kullandı. Cumartesi günkü IMFC oturumunda Siluanov Rusça konuşurken delegelerin yaklaşık yarısı salondan çıktı; Ukrayna Merkez Bankası Başkanı Andriy Pyshnyi, gösterilen dayanışmanın kendisini şaşırttığını söyledi.

Perşembe akşamı üç saat süren toplantının ardından G7, Ukrayna'daki Çernobil nükleer santralinin altyapı onarımı için 260 milyon euro (yaklaşık 300 milyon dolar) fon sağlamayı kararlaştırdı; gelecek ay Paris'teki bağış konferansında tutarın tüm projeyi karşılayacak 500 milyon euroya çıkarılması hedefleniyor.

Çin neden gündemden düştü?

Uluslararası Finans Enstitüsü (IIF) Başkanı Tim Adams, Singapur ve Bangkok ziyaretlerinde Çin'in sohbetlerde neredeyse hiç geçmediğini, buna karşın ABD-Çin ilişkilerinde "belirli bir istikrar" algısı oluştuğunu söyledi. Adams, yatırımcıların Çin'e doğrudan yatırımda temkinli kalmaya devam ettiğini ancak Çin teknoloji halka arzlarına ilgi gösterdiğini ve Çin tahvillerine gerçek bir talep olduğunu, yuanın ise istikrarlı ya da hafif güçlü seyrettiğini belirtti. ABD ile Çinli maliye yetkililerinin G20 oturumunda ayrı masalara oturması ise koordinasyon eksikliğinin bir işareti olarak yorumlandı.