IMF'ten tokenize piyasalar uyarısı: Hacim 13 trilyonluk pazarın yanında cüce

Uluslararası Para Fonu (IMF), tokenize finansal piyasaların hızla büyüdüğünü ancak geleneksel piyasaların yanında hâlâ çok küçük kaldığını, likidite ve oynaklık açısından da zayıf bir tablo çizdiğini açıkladı. Perşembe günü yayımlanan analizde IMF, tokenization'ın işlem ve takas süreçlerini verimli hale getirebileceğini, fakat hukuki belirsizlik ve finansal istikrar risklerinin daha geniş benimsemeyi engelleyebileceği vurgusu yaptı.

Tokenize varlıklar küresel sermayenin sadece küçük bir dilimi

IMF verisine göre tokenize reel dünya varlıklarının (RWA) toplam değeri Temmuz itibarıyla yaklaşık 65 milyar dolar seviyesindeydi. Bu rakam, yaklaşık 300 trilyon dolarlık küresel sermaye piyasası varlıklarının çok küçük bir kesitine denk geliyor. Dağılımda tokenize kredi ürünleri 30,4 milyar dolarla ilk sırada, onu 17,5 milyar dolarla para piyasası fonları izliyor; tokenize hisseler ise yalnızca 2,3 milyar dolar civarında.

İlgili: CFTC'den tahmin pazarlarına iki taslak: Etkinlik sözleşmeleri swap sayılıyor

İşlem tarafında da benzer bir yoğunlaşma görülüyor. Tokenize geri alım (repo) işlemleri günde 300-350 milyar dolarlık hacim üretiyor; buna karşılık ABD repo piyasasında günlük işlem hacmi yaklaşık 13 trilyon dolar. IMF, eksik birlikte çalışabilirlik ve yaygın kabul gören takas varlığı bulunmamasını büyümenin önündeki temel engeller arasında sayıyor.

7/24 işlem talebi artıyor ama risk de büyüyor

Tokenize hisseler, kesintisiz işlem ve kesirli sahiplik imkânı sayesinde yatırımcı ilgisi çekiyor. IMF'nin bulgularına göre tokenize hisse işlemlerinin yarısından fazlası ABD piyasa saatleri dışında gerçekleşirken, işlemlerin yaklaşık yüzde 80'i birden az pay içeren küçük emirlerden oluşuyor. Analiz, tokenize piyasalarda oluşan gece fiyat hareketlerinin kısa süre sonra geleneksel borsa açılış fiyatlarına da yansıdığını, dolayısıyla bu piyasaların normal işlem saatleri dışında fiyat sinyali sağlayabileceğini belirtiyor.

Buna karşılık IMF, tokenize hisselerin geleneksel muadillerine göre belirgin biçimde daha az likit olduğunu ve kabaca 1,5 kat daha yüksek gerçekleşen oynaklık gösterdiğini tespit etti. Fon, tokenize piyasalar büyüdükçe artan karşılıklı bağlantılılık ve kaldıraçın yangın satışları, likidite kaçışı ve bulaşma gibi geleneksel finansal riskleri güçlendirebileceği uyarısında bulundu. Rapora göre şimdilik benimsenme düşük olduğu için sistematik risk sınırlı kalıyor.

IMF'ten politika çağrısı, düzenleyiciler de aynı yönde

IMF, daha net hukuki ve düzenleyici çerçeveler, tokenize ve geleneksel sistemler arasında daha yüksek birlikte çalışabilirlik ve büyüyen açıklara karşı güvenceler için politika yapıcılara çağrı yaptı. Analizin sonuç bölümünde IMF yazarları, "Tokenization finansı dönüştürebilir, ancak geleceği teknolojik imkânlardan çok piyasa derinliğini, güveni ve sağlam güvenceleri sağlayan politikalarla belirlenecek" değerlendirmesinde bulundu.

Bu, IMF'nin konuya ilişkin ilk uyarısı değil: Kasım 2025'te otomatik işlem ve birbirine bağlı akıllı kontratların oynaklığı ve ani çökmeleri güçlendirebileceği, Nisan'da hızlı takasın finansal stresi hızlandırabileceği, Temmuz'da ise parçalı platformların ve yetersiz düzenleyici koordinasyonun sistematik risk doğurabileceği ifade edilmişti. Geçen ay Avrupa Menkul Kıymetler ve Piyasalar Otoritesi (ESMA) da tokenize hisseler dâhil kripto ile geleneksel finans arasındaki bağların şokların piyasalar arası yayılma riskini artırabileceği konusunda benzer bir uyarı yapmıştı.

Piyasada ise kripto tarafı baskılı bir gün yaşadı: doviz.day verilerine göre Bitcoin günlük bazda yüzde 2,8 değer kaybederek 81.220 dolar seviyesinde işlem görüyor.