IPPR'den AB ile ürün kurallarında karşılıklı tanıma çağrısı
Rapora göre mükerrer ürün testleri İngiltere'nin AB'ye ihracatında yılda 3,7-6,5 milyar sterlin kayba yol açıyor; kayıp otomotiv ve elektronikte yoğunlaşıyor.
Öne çıkanlar
- İngiltere, aynı ürünü iki kez test ettirmek zorunda kaldığı için AB'ye yıllık 3,7-6,5 milyar sterlinlik ihracattan vazgeçiyor.
- IPPR'ye göre kayıp, ülkenin yıllık ulusal gelirinin yaklaşık %0,18'ine denk geliyor.
- Kaybın ağırlığı motorlu taşıt ve parçada; elektronik ile ilaçta da milyarlık fark hesaplanıyor.
- IPPR, ürün kurallarında dinamik uyum temelli karşılıklı tanıma anlaşması öneriyor.
- AB, İngiltere'nin mallarda tek pazar önerisini reddetti; Ed Davey tek pazar ve gümrük birliği için görüşme sözü verdi.
İngiltere'de imalatçılar aynı ürünü hem kendi ülkesinin hem de AB'nin kurallarına göre ayrı ayrı test ettirmek zorunda kaldığı için AB'ye satış yapmaktan vazgeçiyor. IPPR'nin yayımladığı rapor, bu mükerrer yükün ortadan kalkması halinde İngiltere'nin AB'ye ihracatında yıllık 3,7 milyar ile 6,5 milyar sterlin arasında ek gelir elde edilebileceğini hesaplıyor.
Hesaplama, Brexit sonrası ticaret düzenlemelerinin yürürlüğe girdiği 2021'den bu yana geçen dönemi kapsıyor. IPPR'ye göre bu kayıp, ülkenin yıllık ulusal gelirinin yaklaşık %0,18'ine denk geliyor. Raporda, karşılıklı tanıma anlaşması bulunmadığı için şirketlerin bir kısmının AB'ye ihracatı tamamen bıraktığı, bir kısmının da blok içinde yan şirket kurma yoluna gittiği belirtiliyor.
İlgili: İngiltere G20 dönemine borç erteleme planı hazırlıyor: 27 ülkeye 10 yıl nefes
Kayıp hangi sektörlerde toplanıyor?
IPPR'nin hesaplamasında kaybın ağırlığı üç imalat kolunda:
- Motorlu taşıt ve yedek parça ihracatı yılda 2,48 milyar ile 3,42 milyar sterlin arasında daha yüksek olabilirdi.
- Elektronik ihracatındaki fark 1,17 milyar ile 1,67 milyar sterlin arasında tahmin ediliyor.
- İlaç ihracatında yıllık ek gelir 740 milyon ile 820 milyon sterlin arasında hesaplanıyor.
Karşılıklı tanıma anlaşması nasıl işler?
IPPR, "dinamik uyum" temelli bir karşılıklı tanıma anlaşması öneriyor. Buna göre İngiltere ilgili ürün kurallarını AB ile aynı hizada tutarsa, iki tarafın yetkili kurumları birbirlerinin ürün değerlendirmelerini tanıyabilecek; böylece ihracatçı için hem maliyet hem belirsizlik azalacak. Kuruluş, bu adımı İngiltere-AB ilişkilerindeki sürtünmeyi düşürmenin en net yollarından biri olarak görüyor.
Rapor, ortaya çıkan tabloyu İngiltere hükümetinin Japonya, Kanada, Avustralya ve Singapur'u kapsayan CPTPP anlaşmasından beklediği kazançla kıyaslıyor: IPPR'ye göre AB ticaretindeki kayıp, bu beklentinin yaklaşık üç katına işaret ediyor.
Araştırmacılar diğer etkenleri nasıl eledi?
IPPR ekonomisti ve raporun ortak yazarı Joseph Sassoon, çalışmanın Brexit sonrası ticaret kaybının nedenini, ihracatı düşürebilecek diğer etkenlerden yalıtmaya çalışan ilk girişim olduğunu söylüyor. Araştırmacılar Covid kaynaklı kesintileri, küresel tedarik zincirlerindeki değişimi, Rusya'ya yönelik yaptırımları, enerji piyasası şoklarını ve yeniden ihracat kalıplarındaki kaymaları ayrı ayrı test etti. Sassoon'a göre karşılıklı tanıma anlaşması olmamasının tahmini etkisi "baştan sona büyük ve istatistiksel olarak anlamlı" kaldı.
Londra ile Brüksel arasında tablo ne?
Starmer hükümeti bu yıl İngiltere ile AB arasında mallar için tek pazar kurulmasını önermiş, AB yetkilileri öneriyi reddetmişti. AB tarafı İngiltere ile daha derin işbirliğine açık olduğunu, ancak bunun AB politikalarından seçmeci bir yaklaşımla değil temel ilkelere uygun biçimde yürütülmesi gerektiğini belirtmişti.
Liberal Demokratlar lideri Ed Davey ise partisinin konferansında, iktidara gelmeleri halinde AB tek pazarı ve gümrük birliğine yeniden katılmak için görüşmelere başlayacağını söyledi. Davey bu adımın İngiltere'yi en büyük ticaret ortağıyla uyumlu hale getireceğini, ihracatı artıracağını ve büyümeyi hareketlendireceğini savundu.
Bu haberle ilgili ekonomik veriler
Haberde geçen göstergelerin güncel değerlerini Doviz.day veri sayfalarından inceleyebilirsiniz.
Sıkça sorulanlar
- İngiltere AB'ye ihracatta neden kayıp yaşıyor?
- Karşılıklı tanıma anlaşması olmadığı için aynı ürün hem İngiltere hem AB kurallarına göre ayrı ayrı değerlendiriliyor. Bu ek maliyet ve belirsizlik bazı şirketleri AB'ye satışı bırakmaya, bazılarını blok içinde yan şirket kurmaya yöneltiyor.
- İngiltere AB ticaret kaybı hangi sektörlerde yoğunlaşıyor?
- IPPR'nin hesaplamasına göre kaybın en büyük bölümü motorlu taşıt ve yedek parça ihracatında. Rapora göre elektronik ve ilaç ihracatında da yıllık bazda milyonlarca sterlinlik fark oluşuyor.
- Karşılıklı tanıma anlaşması ne anlama geliyor?
- İngiltere'nin ilgili ürün kurallarını AB ile aynı hizada tutması halinde tarafların birbirlerinin ürün değerlendirmelerini tanımasını sağlıyor. IPPR bu adımın ihracatçı maliyetlerini ve belirsizliği azaltacağını belirtiyor.
- İngiltere hükümeti AB ile yeni bir düzenleme için adım attı mı?
- Starmer hükümeti bu yıl İngiltere ile AB arasında mallar için tek pazar kurulmasını önermişti. AB yetkilileri öneriyi reddetmiş, daha derin işbirliğinin AB politikalarından seçmeci bir yaklaşımla değil temel ilkelere uygun yürütülmesi gerektiğini vurgulamıştı.
Yayın: · 3 dk okuma
Yatırım tavsiyesi değildir. Veriler bilgilendirme amaçlıdır; ülke ekonomik göstergeleri ve sıralama sayfalarından doğrulanabilir.