İngiltere'nin Çin ikilemi: AB'ye ihracatın yüzde 58'i risk altında

İngiltere'nin otomotiv sektörü, Çin ile Avrupa pazarları arasında verilen "zor bir tercihle" karşı karşıya: Londra, Çinli araçlara gümrük vergisi uygulamayan tek büyük ekonomilerden biri olmayı sürdürürken, Brüksel'in olası korumacı önlemleri İngiliz üreticilerin en büyük ihracat pazarını daraltma riski taşıyor. SMMT verilerine göre İngiltere'nin araç ihracatının ilk yarıda yüzde 58'i AB'ye giderken, Çin'in payı yalnızca yüzde 4 civarında kaldı.

Brüksel neden gümrük vergisi istiyor?

AB yetkililerinin geçen ay İşçi Partili siyasetçi Andy Burnham'a ilettiği mesaj, İngiltere'nin ucuz Çinli araçlarına gümrük vergisi koymemesi hâlinde Brüksel'in İngiliz mallarına "made in Europe" engelleri getirebileceği yönündeydi. Avrupa Komisyonu'nun nitelikli ticaret kuruluşu SMMT'ye göre, sübvansiyonları, vergi indirimlerini ve kamu alımlarını AB içinde üretilen araçlarla sınırlayan bu kurallar, İngiliz otomotiv üretimi için varoluşsal bir tehdit oluşturuyor.

İlgili: Sumitomo Bakelite Çin'de çip paketleme malzemesi üretimini büyütüyor

SMMT Genel Direktörü Mike Hawes, İngiltere ile AB otomotiv endüstrilerinin derin biçimde bütünleşik olduğunu vurgulayarak, İngiliz üretimli araçların en büyük pazarlarından dışlanmasının "karşılıklı zararı garantileyeceğini" söyledi.

Hükümet direniyor: Vergi karşılıklı olur mu?

Londra yönetimi şimdilik gümrük çağrılarına direniyor. İş bakanı Jonathan Reynolds, getirilecek harçların "muhtemelen karşılıklı" olacağını, bunun da İngiliz üreticilerin Çin'deki satışlarına zarar vereceğini savunuyor. Bir başka maliyet kalemi de tüketicide: daha uygun fiyatlı Çinli modellere yönelen İngiliz sürücüler, vergi durumunda daha yüksek fiyatlarla karşılaşabilir. Ayrıca Nissan'ın Sunderland fabrikasında üretim yapmayı görüşen Çinli Chery gibi markaların İngiltere yatırımlarının zayıflaması ihtimali de tartışılıyor.

Nissan'ın Avrupa başkanı Massimiliano Messina geçen ay, "Avrupa, Çinlilerin Birleşik Krallık üzerinden pazarı dolduracağı bir Truva atına sahip olamaz" dedi. Chery'nin İngiltere genel müdür yardımcısı Victor Zhang ise bu iddiayı reddederek sattıklarının büyük bölümünün süper hibrit modeller olduğunu ve İngiltere'de satılan araçların o pazarda kaldığını belirtti; vergilerin gelip geçebileceğini ancak İngiltere'deki yatırımlarının süreceğini ifade etti.

Çinli markalar pazarda hızla büyüyor

Sektör verilerine göre BYD, Omoda ve Jaecoo gibi Çinli markalar, 2026'nın ilk sekiz ayında İngiltere'nin yeni araç pazarındaki payını üç kattan fazla artırarak satışların yüzde 12'sine ulaştı. Cuma günü açıklanan ön veriler, Eylül'de yıllık bazda yüzde 12 artan yeni araç kayıtlarıyla 2017'den bu yana en güçlü yıllık büyümenin yakalandığını gösterdi; artışta elektrikli araç talebi ile Jaecoo 7 ve BYD Sealion 7 gibi Çinli modellerin satışları öne çıktı.

AB tarafında ise 2024'te Çinli elektrikli araçlara gümrük vergisi getirilmesinin ardından ithalat akışı fiili ve batarya hibrit modellere kaydı; Brüksel şimdi hibrit elektrikli araç ithalatına kota ya da fiyat tabanı gibi yeni engeller getirilmesi çağrılarıyla karşılaşıyor. Eski Vauxhall başkanı Tim Tozer gibi isimler vergiyi sektörü "erimekten" korumak için hayati görürken, danışmanlık şirketi RSM UK'ten Emily Sawicz, Çin yatırımlarının üreticiler için can damarı olabileceğini, Avrupa pazarına erişimin ise küçük üreticiler için kritik olduğunu belirterek hükümetin hangi yöne gideceğini netleştirmesi gerektiğini söyledi.