İnsansı robotlar yaşlı bakımına giriyor: ABD'de 400 milyar dolarlık yük

ABD'de uzun vadeli bakım için her yıl yaklaşık 350 ila 400 milyar dolar harcanıyor ve bu tutar ekonominin yüzde 1,5 ila 2'sine denk geliyor. Buna karşılık 65 yaş üstü her 100 kişi için yalnızca dört resmî bakıcı çalışıyor. Bu uçurum, insansı robotları sağlık sektörünün en yoğun tartışılan konularından biri hâline getirdi. Bloomberg'in hazırladığı video raporu, alanın bugün nerede durduğunu somut bir örnekle gösteriyor: Andromeda şirketinin demans hastaları için duygusal arkadaşlık amacıyla geliştirdiği Abi robotu.

Rakamlarla bakım krizi ne boyutta?

Brookings Institution'da Retirement Security Project direktörü olan Gopi Shah Goda, tabloyu sayılarla özetledi. Goda'ya göre 65 yaş ve üzeri her 100 kişi için yaklaşık 24 kişi bakım sağlıyor; ancak bunların 20'si ücret almayan aile üyeleri ya da arkadaşları, yalnızca dördü evde bakım ya da huzurevi çalışanları. Arz tarafını zorlayan etkenler de net: küçülen aileler, aileden uzaklaşan bireyler ve çalışma hayatındaki kadın oranının yükselmesi.

İlgili: Çinli matematikçiler yapay zekâyı araştırmalara taşımak için Pekin'de ittifak kurdu

Talep tarafında ise hükümet projeksiyonları çarpıcı bir beklenti içeriyor: önümüzdeki on yıl boyunca evde sağlık ve kişisel bakım alanında her yıl kabaca 760 bin iş açığı oluşması öngörülüyor. Bu boşluğu dolduracak işgücünün nereden geleceği belirsizliğini koruyor.

Abi bir haftada bir kez bakım tesisine gidiyor

Kuzey Kaliforniya'da yaşayan Abi, haftada bir kez bir yaşlı bakım tesisini ziyaret ederek demansla yaşayan sakinlerle bir araya geliyor. Tesisin grup seanslarında robot oturumu Tai Chi hareketleriyle açıp kapatıyor ve arasında sakinlerin şarkı isteklerini karşılıyor. Andromeda'nın operasyon direktörü Jennifer Haroon, şirketin yük kaldırmak ya da ev işi yapmak gibi fayda odaklı robotlara değil, arkadaşlığa odaklandığını söyledi. Haroon, müşteri kurumların sakinlerin refahını önemsediğini ve Abi'nin personelle birlikte çalışabildiğini belirtti.

Abi, son üç yılda tanıtılan bir düzineden fazla insansı robotdan yalnızca biri. Bunların kimi günlük görevler için, kimi eğlence için üretilirken Abi, yaşlanan nüfusun bakımına özgü bir amaçla tasarlandı. Raporun panelinde Andromeda'nın yanı sıra 1X'in baş tasarımcısı Dar Sleeper da yer aldı.

Teknoloji işgücü pazarını nasıl etkiliyor?

Alandaki ampirik kanıt henüz az, ancak mevcut tek kapsamlı çalışma beklenenin tersine bir sonuç gösteriyor. Goda'nın aktardığı araştırma, Japonya'daki huzurevlerini iki yıl boyunca izledi: teknoloji benimseyen tesislerde istihdam düşmedi, tam tersine arttı. Bunun nedeni olarak, işçi açığı çeken tesislerde teknolojinin çalışma koşullarını iyileştirip mesleğe yeni katılımı teşvik etmesi gösterildi. Ayrıca giriş seviyesi bakıcı ücretleri yükselirken, deneyimli çalışanların ücretleri geriledi. Goda, bu tablonun teknolojinin daha az deneyimli işçiyi işinde daha yetkin kıldığına ve deneyimin getirisini azalttığına işaret ettiğini söyledi.

Robotlar bakıcının yerine geçebilir mi?

Abi'yi inceleyen araştırmacılardan Richelle Fritz, bir insansı robotun her açıdan bakıcının ikamesi olamayacağını, özellikle demans destekli bölmelerde ve hemşirelik hizmetlerinde bu ihtimalin bulunmadığını söyledi. Araştırmacı Shu-Fen Weng de mevcut robotların asıl güç alanının arkadaşlık, bilişsel uyarım ve duygusal destek olduğunu aktardı.

Yaşlı bakımı, robotların sağlık alanındaki çok daha geniş kullanımının yalnızca bir parçası. NVIDIA'nın sağlık başkan yardımcısı Kimberly Powell, şirketin fiziksel yapay zekânın arkasındaki bilgi işlem ve simülasyon teknolojilerine yoğun yatırım yaptığını belirtti. Powell, yapay zekâ gelişiminin, sağlık hizmeti talebinin hizmet verecek insan sayısını aştığı bir döneme denk geldiğini vurguladı.

Bütün bu görüşler bir araya geldiğinde ortaya çıkan tablo şu: bakım açığı, insansı robotları önemli bir uygulama alanı hâline getiriyor; ancak mevcut teknoloji, bakıcı ve hemşirelerin yerine değil, onların yanında çalışacak şekilde konumlanıyor. Açığın nasıl kapanacağı, robot yeteneklerinin ve bakım işgücü arzının gelişimine bağlı.