İran, ABD ile krizde Çin'den arabuluculuk bekliyor: Pekin'e yakınlık mesajları

İran, Amerika Birleşik Devletleri ile yıllardır süren "ne savaş ne barış" diye tanımlanan tıkanmayı çözmekte Çin'in olası rolüne yeniden dikkat çekti ve Çin ile ABD liderleri arasında önümüzdeki günlerde gerçekleşmesi beklenen yüz yüze görüşme öncesinde Pekin ile ilişkileri somut adımlarla derinleştireceğinin sinyalini verdi.

Tahran'ın bu çağrısı, Washington'un ekonomik yaptırımları yoğunlaştırmasının ardından geldi. SCMP'nin haberinde aktarılan değerlendirmeye göre İran, yaptırımların etkisiyle Çin'e olan ekonomik ve diplomatik bağımlılığını giderek artırdığını vurguluyor.

İlgili: Citigroup: Hong Kong IPO'ları 2027'de çeşitlenecek, bu sektörler öne çıkacak

Çin bölgesel diplomaside ağırlığını koruyor mu?

Konuyu değerlendiren uzmanlar, Çin'in bölgesel diplomasideki rolünün halihazırda önemli olduğunu ve bu önemin süreceğini belirtiyor. İran parlamentosunun üst düzey yönetimi de Pekin'in arabulucu potansiyeline önceki açıklamalarda benzer biçimde atıf yapan isimler arasında.

ABD ile İran arasında yaptırımlar ve nükleer dosya nedeniyle normalleşme sağlanamamış durumda; iki ülke resmi diplomatik ilişkiden çok uzak bir "ne savaş ne barış" düzleminde bulunuyor. Bu belirsiz ortam, enerji arzları ve bölgesel risk algısı üzerinden küresel piyasaları da yakından etkiliyor.

Zirve öncesi Türkiye ve bölge açısından ne anlama geliyor?

Çin Devlet Başkanı Şi Jinping ile ABD lideri arasındaki beklenen görüşmede İran dosyasının ne ölçüde gündeme geleceği henüz net değil. Ancak İran'ın zirve öncesinde Çin'e yönelik mesajlarının yoğunluğu, Tahran'ın sürecin dışında kalmak istemediğini gösteriyor.

Pekin, İran'ın ham petrolünün başlıca alıcılarından biri konumunda ve Tahran ile ABD arasındaki herhangi bir kırılma ya da yumuşama, enerji fiyatlarından bölgesel ticaret rotalarına kadar geniş bir alanda sonuç doğurabilir. Yaptırım baskısının sürdüğü bir ortamda İran'ın ekonomik oksijeninin önemli bölümü Çin ile ticaret kanallarına bağlı.

Beklenen zirvenin sonuçları netleşene kadar İran-ABD sürecinde bir kırılma olup olmayacağının belirsiz kaldığını belirtmek gerekir; İran'ın Çin'e yönelik çağrısı ise sürecin üçüncü bir güç üzerinden çözülebileceği beklentisinin varlığını gösteriyor.