Meta Kanada'daki ilk veri merkezine 13 milyar Kanada doları yatırıyor

Meta Platforms, Kanada'daki ilk veri merkezini Alberta eyaletine kurmak için 13 milyar Kanada doları boyutunda bir taahhüde imza attı. 1 gigawatt kapasiteyle planlanan tesis, şirketin hızla büyüyen yapay zekâ operasyonlarını destekleyecek. Ancak bu ölçekte bir tesisin çalışması, çip tedariki kadar elektrik tedariki de gerektiriyor ve Meta bu sorunu birden fazla kaynakla çözüyor.

Elektrik stratejisi nasıl kurgulandı?

Tesise başlangıçta Capital Power 250 megawatt elektrik sağlayacak. Meta ayrıca, Pembina Pipeline'ın planladığı doğal gazla çalışan Greenlight Electricity Centre projesiyle uzun vadeli bir anlaşma yaptı; bu tesisin 2030 yılının sonunda hizmete girmesi bekleniyor. Alberta yönetimi, yeni veri merkezi yatırımcılarının kendi elektrik üretim kaynaklarını kurabilmesine de izin veriyor; eyalet bununla kullanılabilir kapasiteyi artırmayı hedefliyor.

İlgili: Çinli matematikçiler yapay zekâyı araştırmalara taşımak için Pekin'de ittifak kurdu

Proje Meta'nın ötesine geçiyor

Reuters'e konuşan Capital Power CEO'su Avik Dey, diğer birçok veri merkezi geliştiricisinin şirketiyle elektrik arzı görüşmeleri yürüttüğünü söyledi. Dey, zamanla daha fazla ABD merkezli hyperscaler'ın Alberta'da büyük tesisler kurmasını beklediğini ekledi ve projeyi eyalete yönelik bir güven oyu olarak nitelendirdi. Reuters'in aktardığı bilgiye göre Alberta'da şu ana kadar 100'den fazla veri merkezi projesi önerilmiş durumda. Dey, birden fazla hyperscaler'ın yaklaşık 18 aydır eyaleti değerlendirdiğini belirtti; Meta ise değerlendirme aşamasını geride bırakıp taahhüde dönüşen ilk büyük oyuncu oldu.

Büyüme tarafı: Reklam gelirleri altyapıyı finanse ediyor

Meta bu kapasiteyi boşa kurmuyor. Şirketin ikinci çeyrek cirosu yıllık yüzde 28 artarak 60,8 milyar dolara ulaştı; reklam geliri yüzde 27 büyüdü. CEO Mark Zuckerberg, yapay zekânın hem çekirdek işi hızlandırdığını hem de yeni ürün ve kurumsal fırsatların gelişimini desteklediğini açıkladı. Alberta'nın cazibesi de bu tabloyu destekliyor: eyalet, bolluk doğal gazı, uygun arazi ve soğuk iklimin soğutma maliyetini düşürmesi gibi avantajlar sunuyor. Planlanan tesis 1 gigawatt ile başlayacak, ancak kapasitenin 1,8 gigawatta çıkarılabilme potansiyeli bulunuyor.

Risk tarafı: Serbest nakit akışı eridi

Öte yandan proje, Meta'nın yapay zekâ stratejisinin sermaye yoğunluğunu da çıplak gözle gösteriyor. Şirket yalnızca ikinci çeyrekte, finansal kiralama ana para ödemeleri dahil 31,08 milyar dolar sermaye harcaması yaptı ve 2026 için sermaye harcama beklentisini 130-145 milyar dolar bandına yükseltti. Bu harcamalar nakit akışına yansıdı: ikinci çeyrekte işletme nakit akışı 31,86 milyar dolar olurken serbest nakit akışı 784 milyon dolara geriledi; bir yıl önce bu rakam 8,55 milyar dolarasleydi.

Elektrik arzı da bir kısıt olmayı sürüyor: Pembina'nın üretim projesi 2030'da devreye girene kadar tesise Capital Power'ın 250 megawatt'ıyla sınırlı bir kapasite sağlanacak. Siyasi ve toplumsal riskler de mevcut. Reuters'in atıf yaptığı Pembina Institute raporu, veri merkezlerinin kendi üretim kapasiteleri devreye girmeden şebekeden beslenmesinin elektrik arzını zorlayabileceğini ve tüketici maliyetlerini artırabileceği uyarısında buluyor. Ayrıca Temmuz ayında yapılan bir Angus Reid anketi, Kanadalıların yüzde 68'inin evlerinin yakınında büyük bir veri merkezi kurulmasına karşı çıkacağını ortaya koydu.

Rakamlar ne anlatıyor?

Alberta projesi, Meta'nın yapay zekâ hedeflerinin ölçeğini somutlaştırıyor: şirket yalnızca çip satın almıyor, gigawatt'lar düzeyinde bilgi işlem kapasitesi ve onu çalıştıracak elektrik arzını da güvence altına alıyor. Çekirdek iş güçlü büyürken altyapı harcamaları serbest nakit akışını belirgin biçimde daraltmış durumda. Yatırımcıların cevabını henüz bilemediği soru, bu kapasitenin nihai getirilerinin taahhüt edilen sermayeyi karşılayıp karşılamayacağı.