36. NATO Liderler Zirvesi Ankara'da Başlıyor: Kritik Gündem Maddeleri

NATO'nun 36. Liderler Zirvesi, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde Ankara'daki Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde resmi olarak başlıyor. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'nin yönetiminde iki gün sürecek olan zirveye, ABD Başkanı Donald Trump dahil olmak üzere 31 müttefik ülkenin liderleri katılıyor.

Savunma Harcamalarında %5 Hedefi

Zirvenin birincil gündem maddesi, ittifakın savunma kapasitesini güçlendirmeye yönelik mali taahhütler olacak. Geçtiğimiz yıl Lahey Zirvesi'nde kararlaştırılan, müttefiklerin 2035 yılına kadar gayrisafi yurt içi hasılalarının (GSYH) %5'ini savunmaya ayırma taahhüdü masaya yatırılacak. Genel Sekreter Rutte, müttefiklerden bu hedefe ulaşmak için somut ve güvenilir planlar beklediğini vurguladı.

Ayrıca zirve kapsamında düzenlenecek Savunma Sanayi Forumu'nda, caydırıcılığı artıracak on milyarlarca dolarlık yeni teçhizat sözleşmelerinin duyurulması planlanıyor.

Ukrayna’ya Destek ve Bölgesel Güvenlik

Rusya-Ukrayna savaşının devam ettiği bir dönemde toplanan zirvede, Ukrayna'ya yönelik hava savunma sistemleri başta olmak üzere askeri desteğin sürdürülmesi ele alınacak. Mark Rutte; Çin, Kuzey Kore ve İran'ın Rusya'ya sağladığı desteğe dikkat çekerek tüm müttefiklerin sorumluluk alması gerektiğini belirtti. AB Dışişleri ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, mevcut konjonktür nedeniyle bu zirveyi "tarihi" olarak nitelendirdi.

Türkiye’nin F-35 Programına Dönüşü Gündemde

Uluslararası basında yer alan haberlere göre zirvenin en dikkat çeken başlıklarından biri Türkiye'nin F-35 savaş uçağı programına geri dönme ihtimali. New York Times'ın üst düzey yetkililere dayandırdığı haberde, ABD Başkanı Trump'ın Türkiye'nin programa dönüşüne onay verebileceği öne sürüldü. Türkiye, Rusya'dan S-400 sistemleri tedarik etmesi nedeniyle 2019 yılında programdan çıkarılmıştı.

Terimler ve Açıklamalar

• GSYH (Gayrisafi Yurt İçi Hasıl): Bir ülkenin belirli bir dönemde ürettiği tüm mal ve hizmetlerin toplam parasal değeri.

• NATO: Üye ülkelerin ortak savunmasını amaçlayan, askeri ve siyasi nitelikteki Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü.

• S-400: Rusya yapımı, uçak ve füzelere karşı kullanılan gelişmiş hava savunma sistemi.

• F-35: Radara yakalanmama özelliğine sahip beşinci nesil, çok amaçlı müşterek taarruz uçağı.