Rosebank petrol sahası onayı yaptırım riskiyle karşı karşıya: Delek itirazı

İngiltere'nin Shetland açıklarındaki Rosebank petrol sahasına ilişkin uzun zamandır beklenen karar öncesi hükümetin masasına beklenmedik bir hukuki soru geldi: Sahada payı bulunan bir İsrail merkezli şirket, Londra'nın Batı Şeria yerleşimlerine yönelik yeni yaptırımlarının kapsamına giriyor mu?

Yaptırım paketi neleri kapsıyor?

Enerji Bakanı Ed Miliband geçen ay, yerleşim genişlemesine altyapı ve benzeri hizmetler sağlayan kişi ve şirketlere yönelik adımlar açıklamıştı. Paket, illegal yerleşimlerden yapılan mal ithalatını da yasaklıyor. Yaptırım kararı, İsrail tarafından hükümetin "İsrail karşıtı politikalar" izlediği iddiasıyla eleştirilmiş, İsrail'in tepkisi sert bulunmuştu.

İlgili: Boots 7 milyar sterline el değiştirdi: Yeni sahip Wittington planı nedir?

Şirketin sahadaki bağlantısı

Tartışmanın odağındaki Delek Group, Rosebank'ta yüzde 20 paya sahip Ithaca Energy'i kontrol ediyor. Şirket, geçen yıl işgal altındaki Filistin topraklarındaki yerleşimlere hizmet ya da kamu hizmeti sağladığı iddia edilen firmaların BM veri tabanına dahil edilmişti. Şirket sözcüsü Daily Telegraph'a yaptığı açıklamada, veri tabanına yanlışlıkla alındığını, artık yerleşimlerle herhangi bir bağının bulunmadığını ve adının listeden çıkarılması için hukuki danışmanlarıyla birlikte resmi bir itiraz hazırladığını bildirdi.

Ithaca Energy konusundaki soruya ise şirket sözcüsü, Londra Borsası'nda işlem gören ve FTSE 100 üyesi bir şirket olduklarını hatırlatarak yanıt verdi. Sözcü, Ithaca'nın Kuzey Denizi ve İskoçya'nın en büyük yatırımcılarından biri olduğu, vergi ödemeleriyle hazinesine ve İngiltere'nin enerji güvenliğine katkı sağladığını vurguladı.

Örgütler ve Green Party'den hükümete ortak mektup

2023'te Rosebank karşısında açtığı dava ile süreci geciktiren Uplift'in desteğiyle organize edilen bir mektupta Stop Rosebank ve Greenpeace temsilcileri, başbakan ile Dışişleri Bakanı Miliband'e başvurarak Delek'in geçen ay açıklanan yaptırımlara takılıp takılmayacağının açıklığa kavuşturulmasını istedi. Mektupta, "Delek yeni öngörülen önlemlere takılmayacaksa, bunun illegal yerleşimleri finanse eden ya da kolaylaştıranları yaptırma taahhüdüyle nasıl bağdaştığının açıklanması" talep edildi.

Yeşil Parti lideri Zack Polanski de ayrı bir yazıyla Miliband'e seslendi ve İngiltere'nin petrol ve gaz üretiminden elde edilecek gelirlerin illegal yerleşimleri finanse etmemesi için hangi adımların atılacağını sordu. Polanski, "Rosebank, İşçi Partisi'nin önerdiği yaptırım rejiminin amaca uygun olup olmadığının bir sınavı" değerlendirmesini yaptı; "Kuzey Denizi'ndeki petrol ve gaz gelirleriyle illegal yerleşimlerde faaliyet gösterdiği için BM tarafından listelenen şirketler finanse edilmemeli" görüşünü dile getirdi.

Karar hangi aşamada?

Rosebank, İngiltere'nin keşfedilmiş ancak üretime geçmemiş en büyük petrol sahası. 2023'te önceki Muhafazakar hükümet tarafından onaylanmış, ancak Uplift de dahil olmak üzere çevrecilerin açtığı dava sonucu karar yargıdan geri dönmüştü. Nihai karar artık Enerji Bakanı Miatta Fahnbulleh'nin inisiyatifinde ve beklenen kararın, başbakanın petrol ve gaz konusundaki genel yaklaşımına ilişkin önemli bir sinyal olarak okunması bekleniyor.

Rosebank ile birlikte Aberdeen doğusundaki Jackdaw gaz sahasının onay sorusu da büyük siyasi önem taşıyor. Dışişlesi Bakanlığı konuya ilişkin yorum yapmaktan kaçındı.