AB'de geri dönüş maliyeti tartışması: Stay Out'un haftalık 750 milyon sterlin iddiası sorgulanıyor
Vote Leave mimarlarınca kurulan Stay Out, AB'ye dönüşün haftada 750 milyon sterline mal olacağını iddia etti. Uzmanlar hesabı seçici buluyor ve Brexit…
Stay Out grubu, AB'ye dönüşün haftada 750 milyon sterline mal olacağını iddia ediyor
Rakam brüt hesap; İngiltere'ye dönecek tarım ve bilim fonları dışarıda bırakıldı
CER'den Springford, Brexit kaynaklı haftalık milli gelir kaybını 3-3,5 milyar sterlin olarak tahmin ediyor
AB'nin 2028-34 bütçesi hâlâ müzakere aşamasında ve önerilen 2 trilyon euroluk tutarın altında kalması bekleniyor
Bütçe Sorumluluk Ofisi ve NBER tahminleri Brexit'in GSYH'ye yüzde 4-8 darbe indirdiğini gösteriyor
İngiltere'nin Avrupa Birliği'ne yeniden katılımının haftada 750 milyon sterline (yaklaşık 756 milyon sterlinin aşağı yuvarlanmış hali) mal olacağı iddiası, Vote Leave kampanyasının mimarlarınca kurulan Stay Out grubunun yeni bir analizine dayanıyor. Ancak hesaplama, hem metodolojik hem de içerik açısından uzmanlarca eleştiriliyor.
750 milyon sterlin nasıl hesaplandı?
Stay Out, hesabını Avrupa Komisyonu'nun 2028-34 dönemine önerdiği ve toplam değeri 2 trilyon euro olan uzun vadeli AB bütçesine dayandırdı. Grup, İngiltere'nin birliğe yeniden katılmasının bütçeyi büyüteceğini ve İngiltere'nin büyüklüğü ile zenginliğine orantılı bir katkı yapacağını varsaydı.
Kritik nokta şu: 750 milyon sterlin brüt bir rakam. Yani İngiltere'ye geri dönecek tarım sübvansiyonları ve bilim destekleri gibi fonlar bu hesabın dışında tutulmuş. Stay Out'un çalışma belgesi bunu belirtse de, kampanyanın geniş kitleye ulaşan videosunda bu ayrıntıya yer verilmiyor; videoda "750 milyon sterlin: AB'nin bize yeniden katılım için talep edeceği bedel" ifadesi kullanılıyor.
2016'daki 'otobüs rakamına' benzerlik tartışması
Yöntem, Vote Leave'in 2016'da kampanya otobüsünün yanına yazdırdığı ve İngiltere İstatistik Otoritesi'nin "yanıltıcı" bulduğu haftada 350 milyon sterlin iddiasını anımsatıyor. O rakam da İngiltere'nin iadesi ve birlikten aldığı fonları saymıyordu.
Avrupa Reform Merkezi'nden (CER) John Springford, Stay Out'un rakamını, brüt katkıya odaklanıp Brexit'in getirdiği ekonomik kayıpları ve yeniden katılımın potansiyel kazançlarını göz ardı etmesi nedeniyle "yanıltıcı" olarak değerlendirdi. Springford, iki ayrı Brexit maliyeti çalışmasına dayanan hesabına göre, İngiltere'nin birlik dışında kalmasının neden olduğu milli gelir kaybının haftada 3 ile 3,5 milyar sterline, bu kayıptan doğan vergi geliri kaybının ise haftada 1 ile 1,3 milyar sterline ulaştığını tahmin ediyor.
Kendisi içinde bile tartışmalı varsayımlar
Guardian analizi, Stay Out hesabının kendi varsayımları açısından da sorunlu olduğunu kaydediyor. Hesap, Margaret Thatcher'ın 1984'te müzakere ettiği İngiltere iadesinin geri gelmeyeceğini varsayıyor; eski Brexit müzakerecisi Michel Barnier de dahil olmak üzere üst düzey AB yetkilileri bu yönde görüş belirtmiş olsa da, Almanya ve Hollanda gibi net katkıda bulunan bazı ülkelerin hâlâ iade alması AB bütçesinin karmaşıklığını gösteriyor.
Daha tartışmalı varsayımlar da var: 2028-34 AB bütçesi hâlâ müzakere aşamasında ve nihai tutarın Komisyon'un 2 trilyon euroluk maksimalist önerisinin altında kalması bekleniyor; AB ülkeleri İrlanda dönembirliği başkanlığının hazırladığı 1,62 trilyon euroluk uzlaşma üzerinde tartışıyor. Stay Out'un en sorgulanan varsayımı ise İngiltere'nin 2028'den itibaren yılda 24 milyar euroluk yük getirecek AB'nin pandemi kurtarma borçlarını geri ödemek zorunda kalacağı yönünde. Brexit müzakerelerindeki emsal, bir hükümetin yalnızca üye devlet olarak yaşadığı dönemdeki maliyet ve yararlardan sorumlu olduğunu gösteriyor; uzlaşıya göre İngiltere, üyeliği dışındaki bir dönemden doğan maliyetleri finanse etmeye karşı çıkacaktır.
Brexit'in maliyeti ne gösteriyor?
Ekonomistlerin odaklandığı alan aslında yeniden katılımın kazançlarından çok Brexit'in bedeli. İngiltere'nin bağımsız mali gözetim kurumu Bütçe Sorumluluk Ofisi'ne göre İngiltere ekonomisi uzun vadede Brexit nedeniyle yüzde 4 daha az verimli olacak. Springford'un ikiz ekonomi modeli yüzde 5,5'lik GSYH daralması bulurken, ABD merkezli Ulusal Ekonomik Araştırma Bürosu (NBER) Brexit'in 2025'e kadar GSYH'ye yüzde 6-8 arasında bir darbe indirdiğini tahmin ediyor.
Yeniden katılım, 2016 ya da 2020 öncesine otomatik bir dönüş anlamına gelmiyor; AB pazarına yönelik bazı üretim kalıcı olarak gitmiş olabilir ve yatırımcılar İngiltere'nin birlik taahhüdüne dair tereddüt taşıyabilir. Springford, kayıpların bir kısmının geri alınamayacağını olası bulsa da, toplam kayıpların AB bütçesine katkı maliyetini çok aştığını vurguluyor. Guardian'a konuşan Springford, brüt katkıya odaklanırken Brexit'in maliyetlerini ve yeniden katılımın kazançlarını "bilinçli ve tamamen" dışarının bırakmanın, birliğe katkının çok üzerinde ekonomik kazanç ve vergi geliri artışlarını gözden kaçırdırmaya yol açtığını söyledi.
Bu haberle ilgili ekonomik veriler
Haberde geçen göstergelerin güncel değerlerini Doviz.day veri sayfalarından inceleyebilirsiniz.
Stay Out'un 750 milyon sterlin rakamı brüt mü, net mi?
Rakam brüt bir hesaptır; İngiltere'ye geri dönecek tarım sübvansiyonları ve bilim destekleri gibi fonlar dahil edilmez. Grup bunu çalışma belgesinde belirtiyor ancak geniş erişimli kampanya videosunda bu ayrıntıya yer vermiyor.
Brexit'in ekonomik maliyetine dair hangi bağımsız tahminler var?
Bütçe Sorumluluk Ofisi uzun vadede yüzde 4 verimlilik kaybı hesaplıyor. CER'in ikiz ekonomi modeli yüzde 5,5'lik GSYH daralması, NBER ise 2025'e kadar yüzde 6-8 darbe tahmin ediyor.
Çerez kullanımı.
Sitenin çalışması için gereken zorunlu çerezler (oturum ve güvenlik) her zaman
etkindir.
Ziyaret istatistikleri için Google Analytics çerezlerini yalnızca onayınızla kullanırız;
reklam veya yeniden hedefleme çerezi kullanmıyoruz.
Çerez Politikası