Trump'ın Xi'ye silah satışı sorusu Dışişleri Bakanlığı'ndan ret gördü

ABD Başkanı Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping'e Amerikan silahlarından satın almak isteyip istemediğini sordu. Bu açıklamayı ABD'nin Pekin Büyükelçisi David Perdue yaptı; Dışişleri Bakanlığı ise söz konusu olasılığı dakikalar içinde dışlayarak Washington ile başlıca stratejik rakibi arasında böyle bir anlaşmanın gündemde olmadığını duyurdu.

Perdue, Xi'nin geçen hafta gerçekleşen Beyaz Saray devlet ziyaretinin ardından Fox News'teki yayında konuştu ve Trump'ın konuyu bizzat Xi'ye açtığını doğruladı: "O, bir noktada Xi Devlet Başkanı'na bazı silahları satın almak isteyip istemediğini sordu."

İlgili: ABD bütçe açığı yeniden büyüdü: Reagan dönemi 'vergi kesintisi kendini öder' vaadi geri döndü

Açıklamada bilinenler ve açıklanmayanlar

Büyükelçinin sözleri, Trump'ın zirve diplomasisinde alışılmadık bir konuyu masaya getirdiğini belgeledi; ancak açıklama kritik ayrıntılar konusunda sessiz kaldı. Perdue, sorunun ne zaman yöneltildiğini, hangi gelişmenin bunu tetiklediğini ya da Xi'nin bu öneriye nasıl karşılık verdiğini açıklamadı.

Bu boşluklar, girişimin niteliğini belirsiz bırakıyor. Soru, Xi'nin Beyaz Saray'daki görüşmeleri sırasında mı yoksa farklı bir temasta mı gündeme geldi, silah satışı ifadesinin kapsamı neydi — bu soruların yanıtı şu an yok. Bilinen tek olgu, Trump'ın konuyu doğrudan gündeme getirdiği ve bunun bir Amerikan büyükelçisi tarafından kamuya açık biçimde doğrulandığı.

Dışişleri Bakanlığı'nın hızlı retsi neden önemli?

Ambasörün televizyondaki sözlerinin ardından Dışişleri Bakanlığı'nın aynı gün içinde devreye girip satış olasılığını dışlaması, mesajın netliği açısından dikkat çekti. Bakanlık, Trump'ın kişisel girişiminin ABD politikasına dönüşmediğini resmi düzeyde ortaya koydu.

Bu tepkinin arkasında, Çin'in Washington'un başlıca stratejik rakibi olarak konumlanması yatıyor. İki ülke ticaretten teknolojiye pek çok alanda rekabet içindeyken, savunma sanayisi alanında doğrudan bir satış işlemi bilinen bir uygulama değil. Bakanlığın açıklaması, bu çerçevenin korunduğunu gösterdi.

Ziyaret gündeminde beklenmedik bir satır

X Jinping'in geçen haftaki Beyaz Saray ziyareti, iki ülke ilişkilerinin gündemini belirleyen temasta dönüşmüştü. Ziyaretin ardından günler içinde büyükelçinin bir televizyon programında dile getirdiği bu ayrıntı, görüşmelerin perde arkasında hangi konuların el sıkışma düzeyine geldiğini gösteren sıra dışı bir örnek olarak öne çıktı.

Silah satışının pratiğe dönüşüp dönüşmeyeceği konusunda ise elimizdeki tek veri Dışişleri Bakanlığı'nın retsidir: Bakanlık böyle bir anlaşmanın söz konusu olmadığını duyurmuş durumda. Trump'ın sorusunun sembolik bir jest mi, ciddi bir diplomasi hamlesi mi olduğu ise açıklanmayan ayrıntılar ortadan kalkmadan değerlendirilebilir görünmüyor.