Ukrayna çelik patronundan AB'ye çağrı: Kotalar bizim için adil değil

Ukrayna'nın en büyük çelik üreticilerinden Metinvest'in CEO'su Yuriy Ryzhenkov, Avrupa Birliği'nin yeni çelik ithalat kotalarının savaşta olan Ukrayna'ya karşı "adil olmadığını" söyledi ve ülkeye istisna tanınması çağrısında bulundu. Ryzhenkov BBC'ye yaptığı açıklamada, "Ukraine has been bundled together into those measures without any consideration for the situation Ukraine is in" diyerek önlemlerin Ukrayna'nın koşulları gözetilmeden alındığını savundu.

AB neden kota getirdi?

AB, üye ülkelerin çelik üreticilerini Çin ve Türkiye gibi ülkelerden gelen ucuz ithalatın rekabet baskısından korumak amacıyla yakın zamanda ithalata kısıtlama getirdi. Vergisiz girabilecek çelik miktarı yılda 18,3 milyon tonla sınırlandı; bu, 2024 seviyelerine göre yüzde 47'lik bir azalma anlamına geliyor. Politikada bazı ülkelere özel kotalar bulunuyor.

İlgili: AB'den Çin kaynaklı paketlere ücret: Pazar itibarıyla ürün başına 2 euro

Avrupa Komisyonu sözcüsü ise çelik politikası belirlenirken Ukrayna'nın "zorlu durumunun" hesaba katıldığını ve "savaşa rağmen Ukrayna'nın AB için önemli bir çelik ihracatçısı olmayı sürdürdüğünü" söyledi.

AB ile Ukrayna arasında serbest ticaret anlaşması (STA) olsa da, bu anlaşma AB'nin ayrıca ticaret koruma önlemleri almasına engel değil. Sözcü, Ukrayna'nın çelik kotasının ihracatın devamını garanti ettiğini ancak bunun "geçmiş yılların seviyesinin altında" kaldığını kabul etti; AB'nin Ukrayna dahil en büyük tedarikçilere "telafi önerdiğini" de belirtti.

Sektörden ciddi daralma beklentisi

Ukrayna çelik sektörü, AB'ye ihracatın nihayetinde yaklaşık yüzde 50-60 oranında düşebileceği tahmininde bulunuyor. Ryzhenkov, ülkede dış pazarlara lojistik erişimin kısıtlı olduğunu vurgulayarak "Erişilebilir pazarımızı yüzde 60 kesmek, sektörün hayatta kalmasına yardımcı olmaz" dedi. Ona göre Avrupa pazarına erişim sektörün varlığı için kritik önem taşıyor.

Savaşın üretim üzerindeki maliyeti

Çelik, Ukrayna ekonomisinin temel taşlarından: 2022'de Rusya'nın tam ölçekli işgali öncesinde metalurji ve madencilik milli gelirin yaklaşık yüzde 10'unu, ihracatın ise üçte birini oluşturuyor ve AB en büyük alıcı konumunda. Ancak sektör Rus bombardımanından ağır biçimde etkilendi; savaş başlangıcından bu yana tüm çelik fabrikaları en az bir kez vuruldu. Ryzhenkov, son dönemde saldırıların belirgin biçimde yoğunlaştığını ve eylülde yaklaşık 150 yılın ilk kez Ukrayna'da "tek bir ton çelik üretilmediği" bir an yaşandığını aktardı. Metinvest'in savaştan bu yana yaklaşık 800 çalışanı hayatını kaybetti. Ryzhenkov, gelecek kışın "tarihimizin en zorlarından biri" olmasını beklediğini söyledi.