Vitalik Buterin'in Ethereum 2030 vizyonu: Kriptografik dünya bilgisayar

Ethereum kurucu ortağı Vitalik Buterin, ağın 2030'a kadar bugünkünden çok farklı çalışacağı bir vizyon yayımladı. Buterin, "The cryptographic world computer" başlıklı yazısında, zincir dışında çalışan bilgisayar ağlarının ve kriptografik kanıtların Ethereum'un hem kapasitesini hem de kullanıcıların bağımsız doğrulama gücünü değiştireceğini öne sürdü. Pazar günü yaptığı açıklamada, ağın adının blockchain olarak kalabileceğini ancak işleyişinin köklü biçimde dönüşeceğini belirtti. Ethereum, güncel piyasada 2.693,83 dolar seviyesinde, günlük yüzde 0,23 kazançla işlem görüyor.

Aynı işi tekrarlayan binlerce bilgisayar sorunu

Buterin'in eleştirdiği nokta, Ethereum'un bugünkü doğrulama modeli. Ağı tam olarak denetleyen bir bilgisayar, işlemlerin arkasındaki hesaplamaları baştan sona tekrar ediyor; örneğin para gönderen kişinin yeterli bakiyeye sahip olduğunu ve uygulamanın kurallara uygun çalıştığını yeniden hesaplıyor. Bu tekrar ağın dürüst kalmasını sağlarken, yeni bilgisayar eklemenin işlem kapasitesini otomatik artırmasını da engelliyor; çünkü her makine büyük ölçüde aynı işi kontrol etmekle meşgul.

İlgili: Tokenize emtia pazarı 5,55 milyar dolara ulaştı: Büyümenin sonraki adımı ödünç verme

Buterin'in çözüm önerisi, bir bilgisayarın işlediği işlemler için kurallara uyduğunu gösteren kısa bir matematiksel kanıt üretmesi. Diğer bilgisayarlar tüm işi baştan yapmak yerine bu kanıtı çok daha hızlı doğrulayabilecek; ayrı aralıklı kontroller de işlem kayıtlarının erişilebilir kaldığını teyit edecek. Böylece farklı makineler farklı işler üstlenirken birbirinin sonuçlarını denetleyebilecek. Buterin, geliştiricilerin bu fikri on yıl önce de istediğini ancak doğrulama eksikliği nedeniyle hayata geçiremediğini yazdı: "O zamanlar bu, temel olarak tek bir nedenden dolayı uygulanabilir değildi: eksik olan şey doğrulamaydı."

Cüzdan kullanımından kaynaklanan veri sızıntısı da hedefte

Vizyon yalnızca kapasiteyle ilgili değil. Buterin, bakiye sorgulamalarının bile gizlilik riski taşıdığına dikkat çekiyor: Bir bakiyeyi kontrol etmek için dış bir sunucuya yapılan istek, ödemeler özel bile olsa kullanıcının hangi hesapları izlediğini sunucu operatörüne ifşa edebiliyor. Önerilen yapıda bu istekler, ödeme detayları ve harcama onay kurallarıyla birlikte gizlenebilecek. Böylece bir şirket, çalışanları bakiye kontrolü yaptığında hesaplarını ifşa etmeden ödemelerini gizli tutabilecek.

Gizlilik alanındaki yarış tüm sektörde hızlanmış durumda. Zcash, şifreli adres ve tutarlarla ödeme yapılmasına uzun süredir izin veriyor; CoinDesk'in daha önceki ZecStats verilerine dayalı analizine göre kalkan havuzlarda yaklaşık 4,9 milyon ZEC bulunuyordu. Perşembe günü yayımlanan Shielded Bitcoin çalışmasının araştırmacıları da Zcash'in ödeme tasarımının Bitcoin'e uyarlanmasını önerdi.

Hegotá "son normal yükseltme" olacak

Buterin'e göre dönüşüm, gelecek yıl planlanan Hegotá yükseltmesinden sonra ivmelenecek. Ona göre Hegotá, 2015'te ağda çalışan birisinin tanıdığı teknolojiyle inşa edilen son "normal" fork olacak; sonrasında gelen güncellemeler giderek matematiksel kanıtlara, yazılım hatalarını tespit eden araçlara ve gelecekteki kuantum bilgisayarlara dayanıklı güvenlik tasarımına yaslanacak. Buterin bunu şu sözlerle özetledi: "Hegotá'dan sonra başlayarak, bu dönüşüm Ethereum'un ana hikâyesi haline geliyor."

Vizyonda hâlâ çözülmemiş mühendislik soruları var: Kanıt üretiminin yaygın kullanım için yeterince ucuzlaması ve farklı işleri üstlenen bilgisayarların aynı bakiye ve uygulama kayıtlarını birbirine karışmadan güncellemesi gerekiyor. Buterin'in 2030 karşılaştırması, karmaşık uygulamalar için maliyet ve gizlilik sınırlarını da listelemeye devam ediyor. Ödemelerin geri döndürülemez sayılacağı kesinleşme süresi için ise kabaca 8 ila 32 saniye öngörülüyor.