Xi Jinping bu yıl 40'tan fazla devlet başkanı ağırladı; en az sekizi APEC Shenzhen zirvesi çevresinde.
Trump, Xi ve Putin ilk kez yüz yüze üçlü toplantı yaptı; Ukrayna, Orta Doğu ve Kore Yarımadası ele alındı.
Xi, Asya-Pasifik bölgesine 20 milyon dolarlık destek taahhüdünde bulundu.
Çin 2023'te Suudi Arabistan-İran ilişkilerinin normale dönmesi için aracılık platformu sağlamıştı.
Analistlere göre Çin'in diplomasi önceliği ticaret, yatırım ve teknoloji iş birliği yoluyla somut ekonomik fayda üretmek.
Çin Devlet Başkanı Xi Jinping bu yıl içinde 40'tan fazla devlet başkanı ağırladı; en az sekizi, bu hafta Shenzhen'de düzenlenen APEC liderler zirvesi çevresinde gerçekleşen görüşmelerde masaya oturdu. CNBC'nin resmi Çin açıklamalarından yaptığı derlemeye göre Xi, 2025'te de 60'tan fazla devlet ziyareti kabul etmişti. Bu yoğun takvim, Çin zirve diplomasisinin son iki yılda nasıl hız kazandığının en somut göstergesi.
Zirvenin en dikkat çeken bölümü, ABD Başkanı Donald Trump ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Xi'nin ilk kez yüz yüze gerçekleşen üçlü toplantısıydı. Üç lider, bir önceki akşam APEC çerçevesinde verilen karşılama yemeğinde bir araya gelmiş, ardından Perşembe günü üçlü görüşme yapmıştı. Çin'in yayımladığı açıklamaya göre liderler Ukrayna, Orta Doğu ve Kore Yarımadası dosyalarını ele aldı. Trump, üçlü toplantıda ABD, Çin ve Rusya'nın nükleer silahların azaltılmasını görüşmek için "benzersiz konumda" olduğunu söyledi.
Tsinghua Üniversitesi Uluslararası Güvenlik ve Strateji Merkezi'nden Jodie Wen, Çin'in dünya güçleriyle doğrudan temas kurabilmesinin ülkenin Küresel Güney ve Avrasya üzerindeki etkisini yansıttığını belirtti. Wen'e göre Çin, "çatışma dolu, istikrarsız bir dünyada daha yapıcı bir rol oynamayı" umuyor ve ileride kendi sınırları içinde daha fazla müzakere platformu sunmayı hedefliyor.
Çin daha önce de aracılık rolünü üstlenmişti: 2023'te Suudi Arabistan ile İran arasında diplomatik ilişkilerin yeniden kurulması için görüşme zemini sağlamıştı. Bu yaklaşım, Çin'in çok taraflı kurumlara katılarak Batı ile bağlarını korurken Batı dışı ülkelerle ilişkilerini aynı anda geliştirmesine olanak tanıyor. Geçen yıl Tianjin'deki Şanghay İşbirliği Örgütü zirvesi sırasında Xi, Putin ve Hindistan Başbakanı Narendra Modi'nin birlikte görüntülenmesi de bu diplomasinin bir parçasıydı; o buluşma, Pekin ile Yeni Delhi arasındaki gerilimlerin yumuşamasının ardından gerçekleşmişti.
Ekonomik fayda odaklı diplomasinin sınırları
EIU'da Çin başekonomisti Yue Su, Pekin'in bu çok taraflı platformları uluslararası etkisini genişletmek ve çok taraflılığa bağlılığını göstermek için fırsat olarak gördüğünü, iki taraflı diplomasinin de aynı ölçüde önemli kaldığını söyledi. Ancak Su, ülkelerin jeopolitik ve ekonomik önceliklerinin giderek ayrışması nedeniyle çok taraflı zirvelerde konsensüse ulaşmanın zorlaştığını da ekledi.
Su'ya göre bu ortamda Çin'in diplomatik öncelikleri, ticaret, yatırım, finansal bağlantılar ve teknoloji iş birliği yoluyla somut ekonomik faydalar sunmaya odaklanıyor.
APEC'ten gelen taahhütler
Xi, Perşembe günü APEC Ekonomik Liderler Toplantısı'nda Çin'in Asya-Pasifik bölgesine 20 milyon dolarlık destek sağlayacağını duyurdu. Xi ayrıca, insanlık için "ortak gelecek" söyleminin bölgesel uzantısı niteliğindeki "ortak geleceğe sahip bir Asya-Pasifik topluluğu" fikrini savundu.
Tsinghua Üniversitesi'nden Wen, Shenzhen zirvesinin kriz yönetimi ve gelecekteki müzakereler için diplomatik alan yaratma potansiyeli taşıdığını, liderlerin yüz yüze buluşmasının yanlış anlaşılma ve ileri düzey gerilim riskini azaltabileceğini ifade etti. Çinli yerel medya da Xi'nin Çin'de düzenlenen etkinlikler çevresinde çok sayıda yabancı liderle görüştüğüne geniş yer verdi.
Bu haberle ilgili ekonomik veriler
Haberde geçen göstergelerin güncel değerlerini Doviz.day veri sayfalarından inceleyebilirsiniz.
Üç liderin ilk kez yüz yüze bir araya geldiği bu toplantı, Ukrayna, Orta Doğu ve Kore Yarımadası gibi kritik dosyaları masaya taşıdı. Trump, üç ülkenin nükleer silah azaltımını görüşmek için benzersiz konumda olduğunu belirtti.
Çin neden çok taraflı zirvelere ağırlık veriyor?
Pekin bu platformları uluslararası etkisini genişletmek ve çok taraflılığa bağlılığını göstermek için kullanıyor. Aynı zamanda Batı ile bağlarını korurken Batı dışı ülkelerle ilişkilerini geliştirebiliyor.
Çerez kullanımı.
Sitenin çalışması için gereken zorunlu çerezler (oturum ve güvenlik) her zaman
etkindir.
Ziyaret istatistikleri için Google Analytics çerezlerini yalnızca onayınızla kullanırız;
reklam veya yeniden hedefleme çerezi kullanmıyoruz.
Çerez Politikası