Yapay zekâdan 8 milyon iş etkilenebilir: İngiltere'de plan hazırlığı tartışılıyor
İPPR en kötü senaryoda 8 milyon işin olumsuz etkilenebileceğini söylüyor. Bakan Narayan ise sessiz benimseme nedeniyle gerçek etkinin tam görünmediği…
Öne çıkanlar
- IPPR'ye göre en kötü senaryoda Birleşik Krallık'ta yaklaşık 8 milyon iş yapay zekâdan olumsuz etkilenebilir.
- Yapay zekâ Bakanı Narayan, şok boyutlu iş kaybına karşı acil durum planını önceliği olarak tanımladı.
- İşlerin yüzde 11'i sohbet botları açısından yüksek risk altında; otonom yapay zekâ ile bu oran yüzde 60 görevlere uzayabilir.
- Kadınlar, hizmet sektöründeki yoğunlukları nedeniyle erkeklerden yüzde 40 daha fazla risk altında görülüyor.
- Narayan, çalışanların sessiz benimsemesi yüzünden otomasyonun gerçek istihdam etkisinin verilerde tam görünmediği uyarısı yapıyor.
Birleşik Krallık'ta yapay zekânın iş gücü piyasasında yaratabileceği bozulma için en kötü senaryo, düşünce kuruluşu IPPR'ye göre yaklaşık 8 milyon işin olumsuz etkilenmesi. Kuruluştan Carsten Jung, İşçi Partisi konferansı kapsamında düzenlenen bir toplantıda, yapay zekânın istihdam üzerindeki etkisinin sanayi devriminden bile büyük olabileceğini söyledi ve "Büyük bir şeyin geldiğine dair yeterince hazırlanmıyoruz" ifadesini kullandı.
Jung'un açıklamalarına konu olan tartışmada yapay zekâ bakanı Kanishka Narayan da bulunuyordu. BBC'nin aktardığına göre Narayan, bugüne kadar istihdamda toplam bir daralmaya işaret eden kanıt bulunmadığını, ancak hükümetin yapay zekânın iş gücüne olası şok etkisini "ciddiye alması" gerektiğini söyledi. Bakan, bir acil durum planının hazırda tutulmasını kendi en önemli önceliklerinden biri olarak tanımladı: "Bizi büyük bir şekilde vuracaksa, mümkün olduğunca hazırlıklı olmak istersiniz."
İlgili: Çinli matematikçiler yapay zekâyı araştırmalara taşımak için Pekin'de ittifak kurdu
Rakamlar ne gösteriyor?
IPPR'nin aktardığı mevcut verilere göre Birleşik Krallık'taki işlerin yaklaşık yüzde 11'i, yapay zekâ sohbet botlarıyla yerinden edilme açısından "yüksek düzeyde risk altında". Bu risk özellikle sekreterlik ve idari mesleklerde yoğunlaşıyor. Jung, daha gelişmiş ve otonom kararlar alabilen yapay zekâ sistemleri yaygınlaştığında bu oranın, Birleşik Krallık ekonomisindeki görevlerin yaklaşık yüzde 60'ına uzayabileceğini söyledi.
Kadınlar bu tabloda orantısız biçimde yer alıyor: Jung, kadınların hizmet sektöründe ağırlıklı olarak çalışmaları nedeniyle erkeklerden yüzde 40 daha fazla risk altında olduğunu belirtti. Kuruluş, yapay zekânın iş gücü piyasasında yaratacağı bozulmaya karşı bir "salgın hazırlığı" raporu da hazırlıyor. Jung, IPPR'nin 2024'te ürettiği "karamsar senaryoların" bir ölçüde yanlış çıktığını kabul etti; ancak yapay zekânın o tarihten bu yana "sıkıcı" görevlerden "daha üst düzey akıl yürütme ve yaratıcı görevlere" hızla evrildiğini savundu.
Hükümete ne öneriliyor?
Jung, hükümetin hem hizmet sektörü çalışanlarının yeniden eğitimine hazır olması hem de insanların işlerinde kalabilmesi için geçişi "hafifçe yavaşlatacak" önlemler alması görüşünde. Bu, vergi yapılarının yeniden tasarlanmasını ve işçileri otomatikleştirmek yerine işte tutmayı "biraz daha cazip" kılacak düzenlemeleri kapsayabilir. Uzman ayrıca ciddi bir bozulma senaryosunda gerekli politikaların yüksek maliyetli olacağını, Birleşik Krallık'ın diğer G7 ülkelerinden daha çok hizmet ekonomisi olması nedeniyle bu yükün ağırlaşacağını söyledi.
Bakan sessiz benimseme uyarısı yapıyor
Narayan, yapay zekânın istihdam etkisinin tahmin edilenden büyük olabileceğini savunuyor. Gerekçe: Çalışanların teknolojiyi anketlere yansımayan biçimde "sessizce" benimsemesi. Bakan, şirketlerin bugün genel iş gücü piyasasında toplu bir etki bildirmediğini, ancak bir teknoloji firmasının otomasyon nedeniyle daha az kişiyi işe aldığını kendilerine söylediğini aktararak "gerçek net etkinin tam olarak ölçülemiyor olabileceğini" vurguladı.
Bu tabloya karşı Narayan, geçiş sürecinde çalışanların söz sahibi olacağı güvencesini verdi ve teknoloji benimsendiğinde verimlilik kazanımlarının ölçülebilmesi için "çok daha iyi şeffaflık" sözü verdi. Planın kapsamına ilişkin olarak bakan, iş gücü politikasındaki değişikliklerin ve bazı düzenleme alanlarında atılacak adımların gündeme gelebileceğini söyledi.
Sendika ve bakanlardan farklı tonlar
Prospect sendikası genel sekreteri Mike Clancy, hükümetin çalışanlara daha fazla söz hakkı verme taahhüdünü olumlu karşıladı; ancak "çalışan insanların yapay zekânın mağduru haline getirildiği koşulların" yaratılmaması uyarısında bulundu. Aynı konferansta konuşan Dışişleri Bakanı Ed Miliband ise teknoloji şirketlerine yönelik sert bir mesaj verdi: Bazı firmalar harekete geçilmesi çağrısı yaparken bazılarının "her şeyi onlara bırakmamızı" önerdiğini, tarihsel dersin ise kamu yararını koruyacak güvenceleri kurumlar mantığına bırakılamayacağı olduğunu söyledi. Miliband, "Onların amacı da güdüsü de kâr maksimizasyonu" diyerek, bu durumun çocukların veya insanlığın pahasına kabul edilemeyeceğini kaydetti ve yapay zekânın kendi mucitlerinin bile tanımladığı tehdidin göz korkutucu olduğunu, Birleşik Krallık'ın bu "acil risklerle" karşı karşıya geleceğini belirtti.
Bu haberle ilgili ekonomik veriler
Haberde geçen göstergelerin güncel değerlerini Doviz.day veri sayfalarından inceleyebilirsiniz.
Sıkça sorulanlar
- Bugün yapay zekâ nedeniyle Birleşik Krallık'ta iş kaybı yaşanıyor mu?
- Bakan Narayan'a göre bugüne kadar istihdamda toplam bir daralmaya işaret eden kanıt yok. Ancak bazı şirketlerin otomasyon nedeniyle daha az kişiyi işe aldığı bildiriliyor ve net etkinin verilerde tam yakalanamayabileceği belirtiliyor.
- Hükümetin hazırladığı plan neleri kapsayabilir?
- Narayan, planın iş gücü politikasındaki değişiklikleri ve bazı düzenleme alanlarındaki adımları içerebileceğini söyledi. IPPR ise işçi tutmayı otomasyona göre daha cazip hale getirecek vergi düzenlemesi ve yeniden eğitim desteği öneriyor.
Yayın: · 3 dk okuma
Yatırım tavsiyesi değildir. Veriler bilgilendirme amaçlıdır; ülke ekonomik göstergeleri ve sıralama sayfalarından doğrulanabilir.