İçeriğe geç
Pazar, 11 Ekim 2026 14:42 TSİ
doviz.day
KRIPTO

ZEC %11 düşüşle öne çıktı: Zcash'in kuantum hazırlığı ocak hedefiyle hızlandı

Justin Drake'in yapay zekâ saldırısı uyarısının ardından ZEC haftalık yaklaşık %11 kayıpla geriledi; Zcash ekibi kuantum dirençli imzalar için ocak hedefi…

2 dk okuma
Kuantum dirençli kriptografi kavramını temsil eden şifreli ağ düğümleri ve hash tabanlı imza bloklarını gösteren illüstrasyon.
Kapak görseli temsilîdir.

Öne çıkanlar

  • ZEC, Justin Drake'in "bunker mode" uyarısının ardından haftalık yaklaşık yüzde 11 değer kaybederek düşüşte öne geçti.
  • Zcash ekibi, kuantum dirençli hash tabanlı imza opkodlarını ocak ayında ağa eklemeyi hedefliyor; kesin etkinleştirme tarihi yok.
  • Plan, 16,98 milyon ZEC'in 11,96 milyonunu barındıran şeffaf havuza odaklanıyor.
  • Zakura'nın özel sorgulama aracı, adres bağlantılarını ifşa etmeden bakiye kontrolü sağlıyor ve Vizor cüzdanında deneysel olarak erişilebilir.
  • Şu ana kadar cüzdan anahtarlarına karşı pratik bir kuantum saldırısı gösterilebilmiş değil.

Gizlilik odaklı kripto para Zcash'in (ZEC) fiyatı, Ethereum araştırmacısı Justin Drake'in cüzdan güvenliğine ilişkin uyarısının ardından gerileme lideri oldu: Perşembe günü yaklaşık 1.185 dolardan kapanan ZEC, önceki haftaya göre yüzde 11'e yakın değer kaybetti ve büyük kripto paralar arasındaki düşüşte öne geçti. Aynı gün Bitcoin, doviz.day verilerine göre 82.907 dolar seviyesinde işlem görüyordu.

Drake, X'te yaygınlaşan mesajında cüzdan sahiplerini "bunker mode" adını verdiği bir hazırlığa çağırdı ve en kötü senaryoda yapay zekâ destekli bir atılımın bitcoin ile ether cüzdanlarını koruyan matematiği "yıllar içinde değil aylar içinde" aşabileceğini öne sürdü. Şu ana kadar cüzdan anahtarlarına karşı pratik bir saldırı gösterilebilmiş değil; Ethereum'un kendi kuantum dirençli kriptografiye geçiş planı 2029 aralığını hedefliyor.

İlgili: Bitcoin'de 19 milyar dolarlık tasfiyenin yıl dönümü: Kaldıraç riski sürüyor

Zcash'in yanıtı ne zaman geliyor?

Zcash tarafında saat ise şimdiden işliyor. Zcash ağını çalıştıran ve işlemleri doğrulayan programlardan Zakura için mühendislik notu yayımlayan Roman Akhtariev, "Ekibimiz, post-kuantum imza opkodlarının ocak ayında Zcash'e gelmesini planlıyor" ifadesini kullandı. Ocak, ekibin hedefi olarak açıklandı; henüz kesinleşmiş bir ağ etkinleştirme tarihi yok.

Önerilen opkodlar, ağın hash tabanlı imzaları doğrulamasını sağlayacak. Yöntem, cüzdan sahibinin harcama onayını kuantum saldırılarına karşı dirençli bir biçimde kanıtlamayı amaçlıyor: Bugünkü açık anahtarlardan geriye giderek sahte onay üretme senaryosunda, bir kırılma yeni sistemi otomatik olarak aşamıyor. Harcama yapılmadan önce anahtarları gizli tutan taze adresler de ek koruma katmanının parçası.

Plan neden önce şeffaf havuza odaklanıyor?

Zcash'te göndereni, alıcıyı ve tutarı gizleyen "shielded" işlemlerin yanında, adreslerin ve tutarların blokzincirinde görünür kaldığı "transparent" işlemler de bulunuyor. Geliştiricilerin hesaplamasına göre 16,98 milyon ZEC'in 11,96 milyonu, yani yaklaşık kuruş üçte ikisi, perşembe günü şeffaf havuzda duruyordu; ocak hedefli plan bu genel tarafı kapsıyor.

Gizli tarafta ise ayrı çalışma gerekiyor. Zcash'in kuantum kurtarma tasarımı, saldırganın bugün şifreli ödeme kayıtlarını saklayıp gelecekteki bir matematiksel kırılmadan sonra çözmeyi deneyebileceği uyarısını içeriyor.

Bakiye sorguları yeni bir açığa mı yol açıyor?

Koruma yalnızca imzalarla sınırlı değil. Tasarruflarını çok sayıda adrese yayan bir kullanıcının bile bakiyelerini öğrenmesi gerekiyor; sıradan bir cüzdan bu kayıtları sunucudan isterken, sunucu blokzincirinde ilgisiz görünen adresleri birbirine bağlama imkânı bulabiliyor.

Zakura'nın geliştirdiği özel sorgulama aracı bu noktada devreye giriyor: "Private information retrieval" yöntemiyle veritabanı, hangi kaydın istendiğini öğrenmeden ilgili kaydı döndürebiliyor ve cüzdan, adres listesini ifşa etmeden bakiye kontrolü yapabiliyor. Aracın deneysel sürümü, Vizor adlı Zcash cüzdanındaki "Private queries" ayarı üzerinden şimdiden kullanılabiliyor.

Bu haberle ilgili ekonomik veriler

Haberde geçen göstergelerin güncel değerlerini Doviz.day veri sayfalarından inceleyebilirsiniz.

Sıkça sorulanlar

Ocak hedefi ne anlama geliyor?
Zakura ekibinin mühendislik notunda belirtilen tarih, post-kuantum imza opkodlarının geliştirme sürecinde ağa gelmesi için bir hedef. Kesin bir ağ etkinleştirme tarihi açıklanmadı.
Drake'in uyarısı kanıtlanmış bir saldırıya mı dayanıyor?
Hayır. Kripto cüzdan anahtarlarına karşı şu ana kadar pratik bir saldırı gösterilebilmiş değil; Drake en kötü senaryo uyarısında bulunmuş durumda. Ethereum'un kuantum dirençli geçiş planı ise 2029 aralığını hedefliyor.

Yayın: · 2 dk okuma

Yatırım tavsiyesi değildir. Veriler bilgilendirme amaçlıdır; ülke ekonomik göstergeleri ve sıralama sayfalarından doğrulanabilir.

Yorumlar ve kullanıcı puanı

Yayımlanmaz; yinelenen puanı önlemek için kullanılır.

Bu sayfanın içeriğini puanlayın

En fazla 1.000 karakter; küfür ve spam engellenir. Cloudflare Turnstile ile korunur.

Çerez kullanımı. Sitenin çalışması için gereken zorunlu çerezler (oturum ve güvenlik) her zaman etkindir. Ziyaret istatistikleri için Google Analytics çerezlerini yalnızca onayınızla kullanırız; reklam veya yeniden hedefleme çerezi kullanmıyoruz. Çerez Politikası