geri alım programı nedir?

Geri alım programı, bir şirketin kendi paylarını borsada satın almasını öngören plandır. Program şirket yönetim kurulunun kararıyla başlatılır; kaç adet payın alınacağı, bunun için ne kadar fon ayrıldığı ve programın ne kadar süreceği baştan belirlenir. Şirket gerçekleştirdiği alımları kamuya açıklama platformu üzerinden bildirir.

Haberlerde "pay geri alım programı" olarak da geçen bu uygulamada şirket, kendi payını piyasadan alarak portföyünde tutar. Böylece dolaşımdaki pay miktarı azalır ve şirketin elinde biriken pay adedi artar.

geri alım programı nasıl işler?

Program, yönetim kurulu kararının alınmasıyla başlar. Kararda genellikle üç unsur yer alır:

• Nominal pay üst sınırı: Program kapsamında geri alınabilecek azami pay adedi.
• Fon büyüklüğü: Bu alımlar için şirketin ayırdığı kaynak.
• Süre: Programın yürürlükte kalacağı dönem; bir yıllık ya da çok yıllık olabilir.

Program yürürlükteyken şirket, belirlediği fiyat aralığından alım yapabilir. Her alım işlemi ayrı ayrı açıklanır; şirketin elindeki toplam pay adedi de bu açıklamalarda görülür. Alımlar, ayrılan fon veya pay üst sınırı dolduğunda ya da süre sona erdiğinde durur. Bazı programlarda geri alınan payların durumu genel kurulun değerlendirmesine bırakılır.

geri alım programı neden önemli?

Geri alım programı, şirketin kendi payına yönelik talebi artıran ve piyasadaki pay arzını azaltan bir uygulamadır. Bu nedenle yatırımcılar tarafından şirketin kendi payını nasıl değerlendirdiğine dair bir işaret olarak okunur. Şirketler böyle bir programı bazen pay fiyatındaki düşüşlere karşı, bazen de eldeki nakit için bir kullanım alanı olarak başlatır.

Okur açısından önemi şurada: Program, şirketin nakit kullanım tercihini ve yönetimin pay fiyatına bakışını gösterir. Ancak programın ilan edilmesi tek başına bir sonuç doğurmaz; alımların gerçekten yapılıp yapılmadığı, açıklanan günlük işlemlerden takip edilir.

geri alım programı ile sık karıştırılan kavramlar

Geri alım programı en çok temettü (kâr payı) ile karıştırılır. Temettüde şirket kârını pay sahiplerine dağıtır; geri alımda ise nakit, piyasadan kendi payını satın almak için kullanılır, doğrudan pay sahibine ödeme yapılmaz.

Bir diğer karışıklık, tek seferlik bir pay alımı ile program arasındadır. Program; süresi, fonu ve pay üst sınırı tanımlanmış, tekrarlanan alımları kapsayan bir çerçevedir.