sermaye artırımı nedir?

Sermaye artırımı, bir şirketin kayıtlı sermaye tutarını büyütmek için yeni pay çıkarması ya da dağıtılmayan kaynaklarını doğrudan sermayesine eklemesidir. Şirket haberlerinde bu işlem genellikle üç başlıkla geçer: bedelli, bedelsiz ve tahsisli sermaye artırımı. Ortak nokta, şirketin özkaynak yapısının büyümesi ve esas sözleşmesindeki sermaye maddesinin değişmesidir.

Türleri ve işleyişi

Bedelli sermaye artırımı: Yeni paylar karşılığında ortaklardan ya da yatırımcılardan nakit toplanır. Şirkete dışarıdan kaynak girer; mevcut ortakların yeni payları öncelikli alma hakkı (rüçhan hakkı) doğar.

Bedelsiz sermaye artırımı: Geçmiş yıl kârları ya da diğer iç kaynaklar sermayeye aktarılır. Ortaktan para çıkmaz, yalnızca pay sayısı artar ve mevcut payların oranı korunur.

Tahsisli sermaye artırımı: Çıkarılan yeni payların tümü veya bir kısmı belirli bir yatırımcıya ya da gruba tahsis edilir; bu durumda mevcut ortakların yeni pay alma hakkı sınırlandırılabilir ve bu konuda TTK 461 kapsamında bir rapor hazırlanır.

Süreç genelde yönetim kurulu kararıyla başlar, esas sözleşme değişikliğini ve sermaye piyasası düzenleyicisinin onayını ya da izahname sürecini içerir, ardından tescil edilir ve kamuya açıklanır.

sermaye artırımı neden önemli?

Sermaye artırımının türü, ortağın cebinden para çıkıp çıkmayacağını ve şirketteki pay oranının nasıl etkileneceğini belirler. Bedelli artırımda ortak ya yeni pay alarak payını korur ya da almazsa pay oranı seyrelir. Bedelsizde pay sayısı artar ancak şirketin toplam piyasa değeri değişmediği için pay başına fiyat buna göre düzeltilir; ortağın toplam servetinde teorik olarak bir değişim olmaz. Tahsisli artırımda ise ortaklık yapısı ve yönetim kontrolü değişebilir. İşlem aynı zamanda şirketin nakit ihtiyacı, borçluluğu ve kârlılığı hakkında da sinyal verir.

sermaye artırımı ile sık karıştırılan kavramlar

En sık karıştırılan ayrım bedelli ile bedelsiz arasındadır: bedellide şirkete yeni kaynak girer, bedelsizde kaynak şirketin içinde kalır. Sermaye artırımı temettü (kâr dağıtımı) ile de karıştırılır; temettüde kâr nakden ortaklara verilir, bedelsizde ise kâr şirkette tutulup sermayeye dönüştürülür. Tahsisli artırım da halka arzla aynı şey değildir; tahsisli işlem genel yatırımcıya değil, seçilmiş bir alıcıya yapılır.