AB Suriye ortaklığı: görüşme sonrası ileri seviye mesajı

Avrupa Birliği, Suriye ile ortaklığını ileri seviyeye taşımak istediğini açıkça dile getirdi. Niyeti duyuran isimler Birliğin iki en üst düzey kurum başkanı: AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve AB Konseyi Başkanı Antonio Costa. İkili, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ile yaptıkları görüşmeyi iyi olarak nitelendirdi. Kamuoyuna yansıyan açıklama, bu iki değerlendirmenin ötesine geçmiyor.

Temasın tarafları ve açıklamanın kapsamı

Masanın bir tarafında AB'nin yürütme kanadını ve siyasi yönlendirmesini temsil eden iki başkan, diğer tarafında Suriye Cumhurbaşkanı Şara yer aldı. Von der Leyen ve Costa, görüşmenin iyi geçtiğini belirterek ortaklıkta daha ileri bir aşamayı hedeflediklerini kaydetti. Buna karşılık açıklamada görüşmenin yeri, süresi, katılımcı heyetler ve ele alınan başlıklar hakkında bilgi bulunmuyor. İmzalanan bir metin, varılan bir mutabakat ya da öngörülen bir takvim de duyurulmadı. Yani ortada bir karar değil, bir niyet var.

İlgili: Flavio Bolsonaro'dan dış politika mesajı: ABD ve Çin ile çalışırım

Diplomatik dilde ileri seviye ortaklık ne anlama geliyor?

Uluslararası ilişkilerde ortaklığı ileri seviyeye taşımak ifadesi, genellikle düzenli diyalog mekanizmalarının kurulması, kurumsal temasların sıklaşması ve iş birliği başlıklarının genişletilmesi yönünde bir iradeye karşılık gelir. Bu tür ifadeler tek başına bağlayıcı taahhüt doğurmaz. Bir ortaklığın hukuki ve kurumsal çerçeveye kavuşması için tarafların üzerinde uzlaştığı metinler, bir çalışma takvimi ve somut iş birliği alanları gerekir. Açıklamanın bu aşamada kalması, sürecin henüz başlangıç noktasında olduğunu gösteriyor.

Açıklamada hangi başlıklar yer almıyor?

Metin oldukça kısa tutulmuş. Ticaret, yatırım, enerji, yeniden imar, insani yardım ya da yaptırımlar gibi başlıklardan hiçbiri açıklamada geçmiyor. Görüşmeye hangi kurumların hangi düzeyde katıldığı da belirtilmiyor. Dolayısıyla AB Suriye ortaklığının hangi alanlarda derinleşeceği sorusu şimdilik yanıtsız. Okuyucu açısından haberin en zayıf halkası bu: ortada bir yön var, ancak henüz ölçülebilir bir taahhüt yok.

Bölge ve piyasalar açısından nasıl okunmalı?

Olası adımların kapsamı bilinmediği için bu görüşmeye bağlı ölçülebilir bir piyasa etkisinden söz etmek mümkün değil. İlerleyen dönemde ticaret, enerji ya da yeniden imar başlıklarında resmi bir karar açıklanırsa, konu bölge ekonomileri ve ilgili sektörler açısından yeniden değerlendirilebilir. Şimdilik izlenmesi gereken başlıklar yeni resmi açıklamalar, olası heyet ziyaretleri ve varsa anlaşma metinleri. AB Suriye ortaklığına ilişkin sürecin somutlaşıp somutlaşmayacağı ise önümüzdeki temasların içeriğine bağlı.

Özetle AB tarafı, ilişkiyi ileri taşıma yönünde siyasi bir mesaj verdi; ancak bunun hangi hızda ve hangi başlıklarla hayata geçeceğine dair kamuoyuna yansıyan bir plan henüz yok.