ABD'de benzin fiyatı 5 doları zorluyor: Tatil planları değişiyor

ABD'de benzin fiyatları, İsrail-İran savaşının enerji piyasalarını sarsmasıyla birlikte kritik bir eşiğe yaklaşıyor. Öyle ki bazı analistler, perakende benzin fiyatının 3 Kasım'daki ara seçimlerden hemen önce galon başına 5 dolara ulaşabileceği görüşünde. Bu durum, milyonlarca ailenin yıl sonu tatil planlarını yeniden gözden geçirmesine yol açabilir.

Eylül ayının sona ermesiyle birlikte benzin fiyatlarında tarihsel olarak beklenen düşüş bu yıl gerçekleşmeyebilir. Geçmişte eylül ayından yıl sonuna kadar fiyatlar ortalama %10 düşerken, 2026 son çeyreği için bu rahatlamanın yaşanmayacağı öngörülüyor. Otomotiv kulübü ve fiyat takip platformlarının verilerine göre, ABD'de ortalama benzin fiyatı 18 Eylül'de galon başına yaklaşık 4,47 dolar seviyesindeydi. Bu rakam, haftalık bazda %4, yıl başından bu yana ise %57 artışa işaret ediyor.

İlgili: Fed 15-16 Eylül FOMC toplantısı tutanaklarını yayımladı

Dizel fiyatları rekor kırıyor

Benzindeki yükselişin yanı sıra, küresel ekonominin bel kemiği olan dizel yakıt da tarihi zirvelerde. 18 Eylül'de dizelin ortalama fiyatı rekor seviye olan 6,48 dolara çıktı. Bu, haftalık bazda %6,5, yılbaşından bu yana ise %79'luk bir artış anlamına geliyor. Dizel, 4 Eylül'de 2022'deki eski zirvesini geçerek 13 kez yeni rekor kırdı. Kamyon taşımacılığı, tarım, inşaat ve madencilik gibi sektörlerin ana yakıtı olan dizelin bu kadar pahalılanması, ekonomide geniş çaplı maliyet artışlarını beraberinde getirebilir.

Konuya yakın enerji izleyicileri, ABD'de ortalama benzin fiyatının daha da yükselebileceğini düşünüyor. Goldman Sachs'ın eski emtia araştırmaları başkanı Jeff Currie, perakende benzin fiyatlarının ara seçimlere denk gelecek şekilde 5 dolar seviyesini test edebileceğini söylüyor. ABD Enerji Bilgi İdaresi ise dördüncü çeyrekte ortalama benzin fiyatının 3,95 dolar olacağını tahmin ediyor. Her iki senaryoda da fiyatların mevcut seviyelerden belirgin şekilde gerilemesi beklenmiyor.

Savaşın enerji piyasalarına etkisi

Fiyatlardaki bu sert yükselişin arkasında, ABD-İsrail-İran arasındaki savaşın küresel enerji akışını beklentilerin ötesinde bozması yatıyor. Çatışmalar nedeniyle Hürmüz Boğazı'ndan geçen ham petrol sevkiyatları ciddi şekilde azaldı. Savaş öncesinde dünya ham petrolünün yaklaşık %20'si bu boğazdan geçiyordu.

Rusya-Ukrayna savaşı da enerji krizini derinleştiriyor. Ukrayna'nın ucuz insansız hava araçlarıyla Rusya'nın rafinerilerine düzenlediği saldırılar, Rusya'nın Batı Avrupa'ya dizel ihracatını kısmasına neden oldu. ABD dahil birçok ülke, arz kesintilerine karşı stratejik rezervlerini kullanmak zorunda kaldı. İran'ın en büyük petrol alıcısı olan Çin bile rezervlerinin tükenmesi nedeniyle yeni arz arayışına girdi.

Tüketici davranışları değişiyor

Yüksek yakıt fiyatları, Amerikalı tüketicilerin seyahat alışkanlıklarını şimdiden etkilemeye başladı. ABD Enerji Bilgi İdaresi verileri, Temmuz ve Ağustos 2026'da benzin talebinin geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık %1 azaldığını gösteriyor. Yaz sezonuna girerken, birçok ailenin uzun tatil yolculuklarını daha kısa gezilerle değiştirmeyi planladığına dair işaretler vardı. Ara seçimlerden sonra fiyatlar gerilese bile, ailelerin tatil döneminde uzun yol sürüşlerini erteleme kararı alması bekleniyor. Bu durum, perakende, turizm ve ulaşım sektörlerinde daralmaya yol açabilir. Bu arada S&P 500 endeksi 7.650 puan seviyesinde yatay seyrederken, altın ons başına 4.424 dolar ile günlük %2,13 yükseldi.