ABD ve Çin 30 milyar dolarlık üründe karşılıklı gümrük indirimi açıkladı

ABD ve Çin, her biri yaklaşık 30 milyar dolar değerinde olan karşılıklı ürün listelerinde gümrük vergisi indirimi yapmayı planladıklarını açıkladı. Listeler tüketici elektroniğinden tarım ürünlerine, tıbbi cihazlardan canlı hayvanlara uzanan geniş bir yelpazeyi kapsıyor; ancak stratejik önem taşıyan ürünler bu indirimlerden hiçbir şekilde yararlanamıyor.

Geçen yıl iki ekonomiyi de derinden etkileyen ticaret savaşından uzaklaşma çabasının son adımı olan açıklama, bekleneni de beraberinde getirdi: İndirimler için henüz bir zaman çizelgesi verilmedi ve kırmızı çizgiler korunarak listeler hazırlandı.

İlgili: Trump'tan Xi'ye Japonya çağrısı: İhracat kısıtlamaları kaldırılsın

Listelerde neler var?

ABD'nin listesi çarşaf, bahçe şemsiyesi, tost makinesi ve balık iğnesi gibi kalemler dahil 77 kategorideki Çin ürününü içeriyor. Pekin'in karşılıklı listesi ise tereyağı, istiridyenin yanı sıra füograss ve sakatat gibi geniş bir gıda yelpazesinden bilimsel cihazlara kadar 1.619 çeşit ABD ürününü kapsıyor. Listedeki dikkat çekici kalemler arasında madenciliğin yanı sıra katırlar, atlar, balinalar, yunuslar ve dugonglar gibi üreme amaçlı hayvanlar da yer alıyor.

Asya Group'un Çin ülke direktörü Han Lin, hayvan listesinin "dikkat çekici" olduğunu ancak bunun egzotik bir ticaret hikâyesinden çok gümrük kodlarının ne kadar detaylı olduğunun bir kanıtı olarak okunması gerektiğini söyledi.

Adım olumlu ama sınırlı

Uzmanlar açıklamayı olumlu ancak kapsamı sınırlı bir adım olarak değerlendiriyor. Shanghai'deki Çin Avrupa Uluslararası İşletme Okulu (CEIBS) Başkan Yardımcısı Zhu Tian, bunun "büyük bir atılım değil, olumlu bir adım" olduğunu belirtti. Zhu'ya göre indirimler, iki ülke arasındaki toplam ticaretin görece küçük bir bölümünü kapsıyor ve stratejik ürünlere uygulanan diğer gümrükler yürürlükte kalıyor. Yine de tarafların "sadece tırmanmadan kaçınmaktan bazı gümrükleri fiilen indirmeye" geçmesini önemli bulduğunu ekledi.

Anlaşma, ABD Başkanı Donald Trump'ın Mayıs ayında Pekin ziyareti sırasında kurulan ABD-Çin Ticaret Kurulu aracılığıyla hayata geçirildi. Her iki taraf da gelecekte "daha avantajlı gümrük muamelesinden yararlanabilecek" 30 milyar dolarlık hassas olmayan ticareti önerdi. ABD Ticaret Temsilcisi (USTR) Jamieson Greer, listenin ABD'nin Çin'e ihracatının yaklaşık yüzde 30'u için gelişmiş pazar erişimi sağladığını söyledi. Çin Ticaret Bakanlığı ise devlet medyasına yaptığı açıklamada, ürünlerin yüzde 90'ından fazlasına uygulanan vergilerin en çok kayrılan ulus (MFN) seviyesine çekileceğini bildirdi.

Stratejik kalemler dışarıda kaldı

Yarı iletkenler, piller ve elektrikli araçlar gibi hassas kategoriler 30 milyar dolarlık indirim listelerinde yer almıyor. Ayrıca 2025 ticaret savaşının sembollerinden olan ABD soya fasulyesi, Pekin'in listesinde bulunmuyor; bu ürün Çin pazarına girişte yüzde 10'luk ek gümrük ödemeye devam ediyor.

Gelişme, geçtiğimiz hafta Xi Jinping ile Donald Trump'ın Washington'da bir araya geldiği zirveden günler sonra geldi. Zirve, iki taraf arasındaki dalgalı ilişkiyi dengelemeyi amaçlamıştı ancak somut olarak yalnızca geçen yıl Güney Kore'nin Busan kentinde başlayan geniş ticaret ateşkesini iki aylığına uzatmayı sağladı. Han Lin, bunun "ticareti sıfırlamak değil, yönetilen bir istikrar" olduğunun altını çizerek iki tarafın iş birliğinin hala mümkün olduğu hassas olmayan alanları ayırdığını söyledi.