Dizel ihracat yasağına hazırlık: Krallık ve AB rezerv salımını görüşüyor
Trump'ın dizel ihracat yasağı tehdidi üzerine Birleşik Krallık ve AB, koordineli stratejik yakıt rezervi salımının şartlarını görüşüyor; fiyatlar zirvede.
Öne çıkanlar
- Trump, ABD'de pompalardaki rekor fiyatları düşürmek için dizel ihracat yasağını "çok ciddi şekilde" değerlendirdiğini söyledi.
- ABD, dünyaya günde 1,2-1,5 milyon varil dizel ihraç eden kritik bir tedarikçi konumunda.
- Birleşik Krallık Enerji Bakanı McCluskey, AB muhataplarıyla koordineli rezerv salımı hazırlığını görüştü.
- İngiltere'de dizel litre fiyatı 199,79 pens ile tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı.
- Hürmüz Boğazı'nın kapalı olması ve Rusya'nın ihracat yasağı küresel fiyatlardaki baskıyı ağırlaştırıyor.
Birleşik Krallık, ABD Başkanı Donald Trump'ın dizel ihracat yasağı ihtimaline karşı Avrupa Birliği ülkeleriyle birlikte ek stratejik yakıt rezervi salımının koşullarını görüşüyor. BBC'nin aktardığına göre Enerji Bakanı Martin McCluskey, perşembe günü Avrupa muhataplarıyla olası yasağı değerlendiren bir telefon görüşmesi yaptı.
Trump, hafta sonu yaptığı açıklamada ihracat yasağı konusunda "Bunu çok ciddi şekilde düşünüyoruz" dedi. Washington'da akaryakıt fiyatları rekor seviyeye ulaşmış durumda; Trump, fazladan dizel varillerinin içeride tutulmasının ABD'de pompalardaki fiyatları düşüreceğini savunuyor ve bu hamlenin ara seçimler öncesinde şoförlere, nakliyecilere ve işletmelere hızlı rahatlama sağlamasını hedefliyor.
İlgili: Karanlık web pazaryerinin kurucusuna 40 yıl hapis: 1.230 BTC'ye el konuldu
Uzmanlar küresel fiyatlara ek baskı uyarısı yapıyor
ABD, dünyaya günde 1,2 ila 1,5 milyon varil dizel ihraç eden kilit bir tedarikçi. Argus Media baş ekonomisti David Fyfe, Amerikan arzının kesilmesinin uluslararası fiyatları muhtemelen daha da yukarı taşıyacağını söylüyor. Dizel, benzinin aksine rafine etmek daha zor bir ürün; yığın taşımacılığında ve tarımda kullanıldığı için talebini kısmak da kolay değil.
Fiyat baskısının arka planında Şubat'ta başlayan ABD-İran savaşı ve dünya petrol ile gazının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nın kapanması yatıyor. Petrol ürünlerinin küresel fiyatları bu gelişmeyle birlikte sert biçimde yükselmişti. Ayrıca önemli bir dizel tedarikçisi olan Rusya'nın ihracat yasağı da tabloyu daha da ağırlaştırıyor.
Londra: Arz konusunda endişe yok, fiyatlar yükselebilir
Birleşik Krallık hükümeti, olası bir dizel kıtlığı konusunda endişe bulunmadığını, ancak fiyatların artmaya devam etmesinin beklendiğini vurguluyor. Hükümet sözcüsü, "Çeşitli ve dayanıklı bir arzımız var. Uluslararası ortaklarımızla ve yakıt endüstrimizle temas halindeyiz" ifadesini kullandı. Görüşmelere aşina bir kaynak, yıl içinde yapılan koordineli stratejik stok salımından kalan Avrupa rezervlerinin hâlâ mevcut olduğunu, ancak diğer ülkelerle hazırlığın ihtiyatlı bir adım olduğunu belirtti.
Avrupa Komisyonu sözcüsü de dizel gündemiyle ilgili, ABD yönetimindeki "üst düzey temaslar" dahil yoğun telefon ve toplantı trafiği yaşandığını bildirdi. Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) yönetim kurulu yarın toplanacak; toplantı sonuçlarına göre koordineli adımların kapsamı netleşebilir.
İngiltere'de dizel zirvede, ithalata bağımlılık kritik
Motoring kuruluşu RAC'ın verilerine göre Birleşik Krallık'ta dizel litre pompa fiyatı bu hafta 199,79 pens ile tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı; başlangıç noktası 142,38 pens idi. Ülkenin dört rafinerisi benzinde iç talebin üzerinde üretim yaparken dizelde yetersiz kalıyor; bu yüzden İngiltere dizelde ithalata yoğun şekilde bağımlı. Bir dizel ihracat yasağı, ithalata dayalı bu yapıda maliyetleri doğrudan artıracak unsurlar arasında değerlendiriliyor.
Ulaştırma Bakanlığı verilerine göre dizel kullanan araç sayısı haziran sonu itibarıyla 15,1 milyona geriledi; bir yıl önce bu rakam 15,7 milyondu. Dizel binek otomobil sayısı ise 10,4 milyondan 9,8 milyona indi. Filonun yavaş küçülmesine rağmen taşımacılık ve tarım sektörlerinin dizel kullanmaya devam etmesi, pompa fiyatlarındaki artışın ekonomiye yansıma hızını belirleyen temel faktör olarak öne çıkıyor.
Bu haberle ilgili ekonomik veriler
Haberde geçen göstergelerin güncel değerlerini Doviz.day veri sayfalarından inceleyebilirsiniz.
Sıkça sorulanlar
- ABD dizel ihracat yasağı Türkiye'yi etkiler mi?
- Haberde Türkiye'ye özgü bir değerlendirme yer almıyor. Ancak ABD, küresel dizel arzında kilit bir aktör olduğu için uzmanlar ihracatın kesilmesinin uluslararası fiyatları yukarı taşıyacağına işaret ediyor; bu da ithalatçı tüm ülkeleri yakıt maliyeti açısından etkileyebilir.
- Birleşik Krallık dizel kıtlığı yaşıyor mu?
- Hükümete göre hayır; yetkililer arzın çeşitli ve dayanıklı olduğunu, kıtlık konusunda endişe bulunmadığını belirtiyor. Ancak pompalardaki fiyatların yükselmeye devam etmesi bekleniyor.
Yayın: · 3 dk okuma
Yatırım tavsiyesi değildir. Veriler bilgilendirme amaçlıdır; ülke ekonomik göstergeleri ve sıralama sayfalarından doğrulanabilir.