Bank of England faizde artışa hazırlanıyor: Piyasalar kasımda yüzde 4 bekliyor

İngiltere'de mortgage, kredi ve mevduat faizlerini doğrudan etkileyen politika faizinde dönüm noktası yaklaşıyor: Bank of England'ın kasım toplantısında faizi yüzde 3,75'ten yüzde 4'e yükseltmesi bekleniyor. Analistlerin büyük bölümü, merkez bankasının altı ardışık toplantıda sabit tuttuğu oranda yaklaşık üç yılı aşkın süredir ilk artışın geleceğini öngörüyor.

Tablonun bu denli ters dönmesinin arkasında enerji maliyetleri var. Şubat ayında ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarıyla başlayan çatışma, küresel enflasyonu yeniden yukarı itti; yıl başında 2026'da iki kez indirim yapılması beklenen İngiltere'de bu beklenti çöktü. Petrol fiyatları, bölgedeki arz kesintileriyle önce keskin biçimde yükseldi, ateşkeslerle bir ölçüde geri çekildi; Temmuz'da ABD ve İran'ın Hürmüz Boğazı'nda çatışmaları yeniden başlatmasıyla tekrar arttı. Ev enerji faturaları da Temmuz ve Ekim'deki üst sınır zamlarıyla yükseldi.

İlgili: Ekim TÜFE verisi resmîleşti: Tüketici fiyat endeksi 141 seviyesinde

Enflasyon hedefin üzerine döndü

İngiltere'nin ana enflasyon ölçüsü TÜFE, Ekim 2022'de Rusya'nın Ukrayna'ya tam ölçekli saldırısının ardından 11,1 seviyesiyle zirve yapmış, ardından belirgin biçimde gerilemişti. Ancak son dönemde yukarı seyir geri döndü: Verileri açıklayan Ulusal İstatistik Ofisi (ONS), yıllık enflasyonun Eylül 2026'da bir önceki aydaki yüzde 3,1'den yüzde 3,5'e çıktığını bildirdi. ONS, hızlanmanın başlıca nedeni olarak benzin ve motorin fiyatlarındaki keskin artışları gösterdi.

Kasım sonrası senaryo ne?

Belirsizlik sürerken analistlerin bir bölümü, kasımdaki artışın ardından 2027 başında ikinci bir faiz artışının gelebileceğini öngörüyor. Merkez bankası, enflasyonu yüzde 2 hedefine yaklaştırmak için talebi frenleyecek bir adım atmış oluyor.

Mortgage sahipleri ne kadar etkilenecek?

Hükümetin İngiliz Konut Araştırması verilerine göre hanelerin üçte birine yakını mortgage ödüyor. 0,25 puanlık bir faiz artışının etkisi kredi tipine göre değişiyor:

• Merkez bankası faizini izleyen (tracker) kredili yaklaşık 500 bin ev sahibinde artış doğrudan yansır; tipik kredide aylık ödeme yaklaşık 31 sterlin yükselir.
• Standart değişken faizli (SVR) kredili 500 bin konut sahibinin maliyeti, bankaların artışı yansıtıp yansıtmamasına bağlı; tipik kredide bu yansıma ayda yaklaşık 14 sterlin ek yükleme gelir.
• Müşterilerin yaklaşık yüzde 87'si sabit faizli kredi kullanıyor; mevcut ödemeleri hemen etkilenmez ancak yenilemelerde maliyet yükselir.

Piyasa verilerini derleyen Moneyfacts'a göre 3 Kasım itibarıyla ortalama iki yıllık sabit faizli konut mortgage oranı yüzde 5,97, beş yıllık oran yüzde 5,99, iki yıllık tracker oranı yüzde 4,67 seviyesinde. Bankaların çoğu kasımdaki beklenen artışı halihazırda sundukları oranlara yansıtmış durumda.

Düşük faizli kredilerde yenileme dalgası

Ek bir risk, son yılların düşük oranlı kredilerinin yenilenmesi: Yılda ortalama 800 bin sabit faizli mortgage kredisi, 2027 sonuna kadar yüzde 3 ve altındaki oranlardan yenileme noktasına gelecek. Bu müşterilerin borçlanma maliyetleri belirgin biçimde yükselme riski taşıyor.