Çöpten kazanç: Kimi yıllardır şampuan almıyor, kimi yılda on binlerce dolar değer yaratıyor

Kullanılabilir durumdaki kıyafet, kozmetik ve mobilya çöpe giderken, bir kesim bu atıklardan ciddi tasarruf sağlıyor. BBC'nin derlediği örnekler arasında altı ayda yüzlerce sterlin biriktiren bir anne, sekiz yıldır şampuan almayan bir satış görevlisi ve yılda on binlerce dolar değer yaratan bir sosyoloji profesörü bulunuyor.

İzinle başlayan tasarruf hikâyesi

Kuzey Londra'da yaşayan 39 yaşındaki serbest gazeteci ve iki çocuk annesi Darryl Baker, süpermarketinin geri dönüşüm konteynerleri yanına atılan kıyafet yığınlarını görünce önce şaşırdığını, ardından personelden bir kısmını almak için izin istediğini anlatıyor. İzinle iki çocuğuna tamamen yeni gardırop kurduğunu, gelecek yıllar için de ürün sakladığını belirten Baker, bu yılki altı aylık dönemde yüzlerce sterlin tasarruf ettiğini tahmin ediyor. Ralph Lauren, Nike ve The North Face gibi markalar bulduğunu söyleyen Baker, bulduklarının bir kısmını kendisi ve ailesi için tutuyor, bir kısmını bağışlıyor ya da satıyor; yakın zamanda bir erkek Barbour ceketini 30 sterline sattı.

İlgili: Robinhood CEO'su: Trump Hesapları On Yılda Lider Olabilir

Yarım asırdır süren uygulama

En uzun geçmişe sahip örnek Teksas'ın Fort Worth kentinden: 72 yaşındaki sosyoloji profesörü Jeff Ferrell, 50 yılı aşkın süredir her gün bisikletle çöp konteynerlerini karıştırıyor ve bu işi kitaplara konu etti. Evindeki neredeyse her şeyin toplanmış olduğunu, sabun, kozmetik, tıbbi malzeme, ayakkabı, kıyafet, alet ve bahçe malzemesi hiç almadığını söylüyor. Kendini "biraz Robin Hood, biraz da anarşist doğrudan eylem" olarak tanımlayan Ferrell, yalnızca daha varlıklı mahallelerde arama yapıyor ve bulduklarının çoğunu dağıtıyor. Metal toplayıp hurdacıya sattığını, bunun iki haftada yaklaşık 150 dolar kazandırdığını aktarıyor; antika ve takı gibi bulguları eşi internet üzerinden satıyor. Tasarruf ve satışlarla bulduklarının yıllık değerini on binlerce dolar olarak tahmin ediyor.

Sosyal medyada görünürlük kazanan pratik

Geçmişte çekincesiz karşılanan uygulama, artık birçok kişi tarafından gururla çevrimiçi paylaşılıyor. Londralı stilist Millie Diamond, TikTok'ta çöpten topladığı kumaş ve kıyafetleri yeni ürünlere dönüştürme sürecini gösteriyor; bir kısmını satıyor. Bulduğu bir elbisenin değerini 600 sterlin olarak tahmin eden 36 yaşındaki Diamond, işe kapanmış bir işletmenin attığı kumaşları fark edip konteynerin içine tırmanmasıyla başladığını, orada çok sayıda vintage kıyafet bulduğunu anlatıyor.

Essex'te yaşayan 44 yaşındaki satış görevlisi Charlotte Bayford için belirleyici olan şey zamanlama: Essex Üniversitesi öğrencileri yaz tatili için eve dönerken yanlarına almadıkları her şeyi atıyor. Bu yarı dolu kozmetik ürünlerini de kapsıyor; Bayford bu sayede sekiz yıldır şampuan almadığını söylüyor. Kapalı gıda ürünlerini de değerlendirdiğini belirten Bayford, bulduklarının bir bölümünü hayır kurumlarına bağışlıyor, değerli olanları satıyor ve evini kurtardığı eşyalarla doldurdu. Katılımcılar genel olarak motivasyonlarını para biriktirmek, hayır kurumlarına katkı sağlamak ve kullanılabilir ürünlerin çöpe gitmesine duydukları tepki olarak sıralıyor.

Hukuki çerçeve ülkeden ülkeye değişiyor

Texas Christian Üniversitesi emekli sosyoloji profesörü olan Ferrell, New York, Cleveland ve Wichita dahil birçok ABD şehrinde çöpten eşya almanın yasa dışı sayıldığını açıklıyor; gerekçe, atılan malın belediyeye ya da çöp hizmeti sağlayıcısına ait kabul edilmesi. Bu bölgelerde uygulama yapanlar taşkın davası riski de taşıyor. Ferrell'in yaşadığı Fort Worth'da ise yalnızca kamusal alandaki konteynerlerden eşya alınabiliyor.

İngiltere'de tablo daha esnek: Duncan Lewis Solicitors'tan Sunjay Versani, gerçekten atılmış mallara ilişkin davaların çoğunda dava açılmasının olası olmadığını, ancak bir eşyanın konteynere ya da çöpe konmasının onu otomatik olarak serbest yapmadığını belirtiyor. Tereddüt halinde en güvenli yolun işletmeden ya da mal sahibinden izin istemek olduğunu vurguluyor.