Brent petrol 108,65 dolara yükseldi: Trump İran ateşkes teklifini reddetti

ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'ın yedi günlük ateşkes önerisini geri çevirmesi, enerji piyasalarında haftaya sert bir yükseliş getirdi. Brent petrol yüzde 4,1 primle varil başına 108,65 dolara, ABD tipi WTI ise yüzde 4,2 artışla 96,31 dolara çıktı; doğal gaz ve motorin fiyatları da aynı yönde hareket etti.

İran masaya hangi şartlarla oturuyor?

Tahran yönetimi, geçen hafta Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda sunduğu planla çatışmaların durdurulmasını ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını önermiş, küresel maliyetleri yükselten tedarik krizinin hafiflemesini hedeflemişti. Ancak İran, boğazı açma koşullarında ısrarlı: donmuş varlıkların serbest bırakılması, petrolüne uygulanan yaptırımların kaldırılması ve ABD'nin deniz ablukasının sona ermesi. Dünyanın enerji arzında kilit geçiş noktası olan Hürmüz, Washington ile Tahran arasındaki çatışmanın merkezinde yer alıyor. Husilerin Yemen'in tüm Kızıldeniz kıyısını ve kritik taşıma hattı Bab al-Mandab Boğazı'nı ele geçirmesi, bölgedeki iki stratejik su yolunu da risk haritasına taşıdı.

İlgili: Hong Kong'un Fed dolar kaynağına erişimi tartışmaya açıldı: Etkisi sınırlı mı?

Trump'ın reddi fiyatları nasıl etkiledi?

AJ Bell Yatırım Direktörü Russ Mould, "Cumhurbaşkanı Trump'ın Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmak için İran'ın son önerisini reddettiği yönündeki açıklamalarının ardından petrol fiyatlarında yeniden güçlenme görüldü" dedi. ABD-İsrail-İran arasındaki çatışmada yakın vadede sonlanma işareti görünmezken, Avrupa doğal gaz fiyatları da pazartesi günü desteğini korudu. Jeopolitik risk primi, tüketici cephesine de yansıdı: İngiltere'de ortalama dizel fiyatı, motoring kuruluşu RAC'ın verilerine göre litre başına iki sterlinin (2,65 doların) hemen altına çıkarak rekor kırdı.

Dolar güçleniyor, altın zirvelerden uzaklaşıyor

Enerjinin ötesinde enflasyon kaygıları tahvil faizlerini yukarı çekiyor; piyasalar, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) bu ay sıkılaştırmasının ardından ekim ayında da faiz artıracağına bahse giriyor. Bu beklenti doları desteklerken, dolar cinsinden fiyatlanan altın baskı altında kaldı. AJ Bell'den Mould, "Altın fiyatları, yatırımcıların daha güçlü dolara tepki vermesiyle yaz zirvelerinden geriledi; dolar dışındaki alıcılar için metal daha pahalı hale geliyor" değerlendirmesinde bulundu. Doviz.day verilerine göre ons altın günü yüzde 3,14 kayıpla 4.182,60 dolara geriledi. Euro/TL ise 55,7391 seviyesinde, yüzde 0,04'lük marjinal düşüşle büyük ölçüde yatay seyretti. Küresel parite cephesinde euro/dolar 1,1376'ya geriledi, sterlin/dolar 1,3259'a yükseldi, dolar/yen 157,10'a indi.

Hisselerde karma tablo, ticaret ateşkesi uzatıldı

Piyasalar ayrıca Washington ile Pekin'in geçen hafta sonunda ticaret ateşkesini uzatma kararını sindiriyor. Asya oturumunda Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,7 düşerken Nikkei 225 yüzde 0,7 geriledi; Hong Kong'da Hang Seng yüzde 0,5 primli kapandı. Avrupa'da London FTSE 100 yüzde 0,2 artışla 10.716,42 puana yükselirken Frankfurt'ta DAX yüzde 0,2 kayıpla 25.372,68 puana indi, Paris'te CAC 40 ise 8.079,88 puanla yatay kapanışa yaklaştı. New York'ta Dow Jones, önceki oturumu yüzde 0,9 artışla 51.828,62 puanda tamamladı.