İngiltere bütçesinde 65 milyar sterlin ek borçlanma öngörüldü

İngiltere bütçesi, Maliye Bakanı John Healey'nin mecliste açıkladığı paketle belli oldu: Hükümet, önümüzdeki beş yılda 65 milyar sterlin ek borçlanma öngörüyor. Buna karşın tahvil ve döviz piyasaları bildirime belirgin bir tepki vermedi; hükümetin borçlanma maliyeti bütçe sonrasında gerileşti.

Piyasalar bütçeye neden kayıtsız kaldı?

BBC'nin ekonomi editörü Faisal Islam'ın değerlendirmesine göre İngiltere bütçesinin stratejik amacı, geçmişte beklenmedik ve finansmanı olmayan vergi indirimlerinin tahvil ve döviz piyasalarında yarattığı sarsıntıyı tekrarlamamaktı. Öngörülebilir ve temkinli bir mali takvim izleyen hükümetin bu yaklaşımı, Orta Doğu'daki jeopolitik gerginliğin piyasa oynaklığını artırdığı bir dönemde bile tepki çekmedi.

İlgili: Resolution Foundation: 2020'ler yarım asrın en zayıf yaşam standardı on yılı olacak

65 milyar sterlinlik ek borçlanma, normal koşullarda piyasa katılımcılarının hassasiyet gösterebileceği bir büyüklükte. Piyasaların bildirimi olaysız karşılaması, bütçenin bilinçli biçimde temkinli kurgulandığının göstergesi olarak yorumlanıyor.

Bütçenin asıl sınavı gelecek ay

Bütçe, Başbakan'ın gelecek ay açıklaması beklenen on yıllık ekonomik planın öncüsü niteliğinde. Islam, pakette vaat edilen yeni büyüme modeline dair radikal adım bulunmadığını, ayrıntıların bu plana kaldığını belirtiyor. Buna karşın hükümet, bütçede uzun vadeli iki alanda işaret bıraktı.

Enerji odaklı 'daha ucuz enerji' hedefi

Enerji politikasında hükümet, Net Zero taahhüdünü korumakla birlikte odak noktasını 'temiz enerji'den 'daha ucuz enerji'ye kaydırıyor. Vergilere ve yenilenebilir enerji ihalelerine ilişkin teknik değişikliklerle enerji maliyetleri üzerindeki ek baskının azaltılması hedefleniyor.

Adem-i merkeziyetçilik tarafında ise beklentilerin üzerinde bir adım öne çıkıyor: Yerel belediye başkanlarının bazı ek işletme vergisi ve gelir vergisi gelirlerini tutmalarına imkân tanınacak. Birleşik Krallık'ın son derece merkezileşmiş vergi sisteminde alışılmadık olan bu düzenleme, bölgesel liderlere ekonomilerini, işgücünü ve vergi tabanını büyütme teşviki vermeyi amaçlıyor.

Refah harcamalarındaki yükseliş bütçenin gündeminde

Bütçe Y sorumlusu OBR'nin ekonomik tahminleri, refah harcamalarındaki yükselişi de görünür kılıyor: Emekli desteği dahil edildiğinde söz konusu harcamanın 2031'de 431 milyar sterline ulaşması bekleniyor. Hükümet ayrıca refah-istihdam bağını kuran bir düzenleme üzerinde çalışıyor; genç çalışanlar için ayrı bir sisteme kadar uzanabilecek bir mekanizma gündemde.

Islam'a göre Orta Doğu kaynaklı enerji ve borçlanma maliyeti baskılarının kalıcı olması durumunda hükümetin gelecek yıl içinde daha zor kararlar alması gerekebilecek. OBR tahminleri ayrıca bahara kadar zorlu bir ekonomik tabloya ve, 2030'a kadar milli gelirin yüzde 3'ü savunma harcaması hedefinin karşılanması gerektiği için zorlu bir harcama incelemesine işaret ediyor.

Özetle İngiltere bütçesi, belirsiz bir dönemde hanehalklarına ve hükümetin kendisine bir 'nefes payı' sağlayan dar kapsamlı bir mali paket olarak niteleniyor; görünür boşlukların doldurulması ise başbakanın önümüzdeki ay açıklayacağı on yıllık plana kalıyor.