İngiltere genç işsizliği artıyor: BoE başkan yardımcısı 'düşük vitrin ekonomisi' uyardı

Bank of England Para Politikası Başkan Yardımcısı Clare Lombardelli, İran'daki savaşın tetiklediği enerji fiyat artışı ve belirsizlik ortamının İngiltere'de işe alımları durdurduğunu ve genç işsizliği belirgin biçimde yükselttiğini söyledi. Guardian'a verdiği röportajda Lombardelli, ekonominin "düşük vitrinde" seyrettiğini, işverenlerin yeni personel almak yerine mevcut kadroları koruduğunu anlattı.

Lombardelli'ye göre işverenler, jeopolitik belirsizliğin nasıl çözüleceğini görmek için işe alımı erteleyen ama işten çıkarmaya da girmeyen bir strateji izliyor. "Ben buna düşük vitrinli ekonomi diyorum: İşe alımda ciddi bir düşüş var ama işten çıkarmalarda büyük bir hareket görmüyoruz. Düşük işe alım, düşük işten çıkarma dinamiği bu" diyerek durumu özetledi.

İlgili: Poundland çöküş eşiğinde: Sahibinin bloke ettiği 50 milyon £ rafları boş bıraktı

Gençler neden en ağır darbeyi yiyor?

Yeni işe alımlar durduğunda en çok zarar gören grup, iş gücü piyasasına yeni girenler oluyor. Lombardelli, gençlere ilk iş kapısını açan sektörlerde işe alımın özellikle hızlı biçimde gerilediğini belirtti. Ona göre konaklama ve perakende bu düşüşün en belirgin olduğu alanlar; işveren anketlerinde de "genç bir kişiyi işe almanın eskisinden daha yüksek risk olarak görüldüğü" yönünde bir algı var.

Resmi verilere göre İngiltere'de işsizlik bu yıl yüzde 4,7'ye yükseldi. Genç işsizliği ise daha keskin bir artışla, 2015'ten bu yana pandemi dışındaki en yüksek düzeye ulaştı. Eğitim, istihdam ya da staj dışında kalan (NEET) gençlerin sayısı da yaklaşık 1 milyona yaklaştı; bu tablo, hükümetin genç istihdamını öncelikli gündemine almasına yol açtı.

Faiz kararı için 'her toplantı masada'

Lombardelli, geçen hafta politika faizini üç yıldır ilk kez yükselterek yüzde 3,75'ten yüzde 4'e çıkaran Para Politikası Komitesi'nin (MPC) çoğunluğuyla aynı yönde oy kullandığını duyurdu. Aralık ayındaki toplantıda bir çeyrek puanlık ek artışın da mümkün olduğunu söyleyen Lombardelli, "Her toplantı bizim için canlıdır. Piyasa şu anda Aralık için kabaca yarı yarıya fiyatlıyor" ifadesini kullandı ve kararın savaşın seyrine, enerji fiyatlarına ve genel verilere bağlı olacağını ekledi.

İşsizlik artsa da enflasyon baskıya girmeyebilir

Merkez bankasının istihdam piyasasını bu kadar yakından izlemesinin nedeni, yüksek enflasyonun ücret pazarlığı kanalıyla kalıcılaşma riski. Ancak Lombardelli, işsizlikteki artışın otomatik olarak enflasyonu aşağı çekmeyeceği uyarısında bulundu: İşverenler kadrolarını korurken yalnızca doldurması zor pozisyonlar için alım yaptığından, "işsizlik artarken bile enflasyon üzerinde aşağı yönlü baskı oluşmayabilir; bu da açıkça bir problem" dedi.

Petrol fiyatlarında siyasi kırılma

ABD Kongre seçimlerinde Demokratların kazanması sonrasında ham petrol fiyatı varil başına 100 doların altına geriledi. Bazı yatırımcılar bu sonucu, Donald Trump'ın İran çatışmasını uzatma kapasitesini sınırlayabilecek bir siyasi değişim olarak yorumluyor. Trump da weekend açıklamasında, çatışmayı sonlandırmaya yönelik görüşmeler ilerlediği sürece İran'a yeni saldırı emri vermesinin çok olası olmadığını söyledi. Merkez bankası açısından kritik değişkenin çatışmanın çözümü ve enerji fiyatlarının patikası olduğu görüşü bankanın üst yönetiminde ağırlık kazanıyor.