İngiltere'de günde 3.000 konutta fiyat indirimi: 15 yılın zirvesi

İngiltere'de satılığa çıkarılan evlerin ilan fiyatları, eylül ayında günde ortalama 3.000'den fazla konutta düşürüldü. Gayrimenkul platformu Rightmove'un BBC ile paylaştığı veriye göre bu rakam, son 15 yılın herhangi bir ayında kaydedilen en yüksek seviye olarak tarihe geçti.

Rightmove'un açıkladığı tabloya göre ilan edilen evlerin yüzde 34'ünde fiyat indirimi yapıldı; bu oran, 2023 yılının eylül ayında görülen yüzde 36'lık zirveye yakın seyrediyor. Ortalama indirim ise yaklaşık yüzde 7'ye, tipik değerli bir evde 21.000 sterline karşılık geliyor.

Alıcılar neden seçici davranıyor?

İndirim dalgasının ardında iki temel etken öne çıkıyor: piyasadaki konut arzının bollaşması ve bazı satıcıların gerçekçi olmayan fiyat beklentileri. Rakip platform Zoopla'nın verilerine göre eylülde satılıktaki ev sayısı geçen yıla göre yüzde 5 artarken, anlaşmaya varılan satış sayısı yüzde 9 geriledi.

Bu tabloda ipotek faizlerinin üç yıllık zirveye yükselmesi belirleyici rol oynuyor. Zoopla, alıcıların aylık mortgage ödemelerini karşılanabilir tutmak zorunda kaldığını ve bu nedenle evleri görmek konusunda daha temkinli ve seçici davrandığını belirtiyor.

Fiyatı düşen evde satış süresi üçe katlanıyor

Rightmove'un verisi, fiyat indirimi yapılan evlerin alıcı bulmasının ne kadar zorlaştığını çarpıcı biçimde gösteriyor: İndirim yapılan konutlar ortalama 119 günde alıcı bulurken, hiç fiyat değişikliği olmayan evler 39 günde satılıyor. Rightmove araştırma direktörü Richard Donnell, fiyatı düşürülen evlerin normal üç aylık süre içinde alıcı bulma ihtimalinin yarıya indiğini ifade ediyor.

Rightmove'dan Colleen Babcock, uzun süredir piyasada kalan ve ardından indirime giden bir evin, sorunu olmasa bile alıcılarda soru işareti yarattığını söylüyor. Babcock, "Bu kadar çok seçenek olan bir piyasada ilk izlenim önemli" değerlendirmesini yapıyor. Şirketin operasyon direktörü Tarah Lourens ise satıcıların fiyat belirlerken duygusal faktörlerden etkilendiğini, oysa alıcıların bütçelerine uyan tüm seçenekleri karşılaştırdığını belirtiyor.

İskoçya'da sistem farklı işliyor

İskoçya'da Home Report sistemi, evin piyasaya çıkarılmadan önce bağımsız değerlemeye tabi tutulmasını gerektiriyor. Zoopla'nın verilerine göre bu, satıcılara fiyat rehberi sağlıyor ve evlerin İngiltere'nin diğer bölgelerinden daha hızlı satılmasına yol açıyor: Nisan, mayıs ve haziran aylarında ilan edilen evlerin yüzde 74'ü üç ay içinde satılırken, Londra'da bu oran yalnızca yüzde 30'da kalıyor.

Zoopla ayrıca eylülde yeni ilan edilen evlerin dörtte birinin son bir yıl içinde zaten satışa çıkarılmış olduğunu; bunların 10'dan 6'sının daha düşük fiyatla geri döndüğünü ortaya koyuyor. Eylül ayının indirimlerin en yoğun yaşandığı ay olmasının nedeni ise satıcıların genellikle satışı yıl bitmeden tamamlamak istemesi.