İngiltere'de triple lock değişiyor: Emekli maaşı zammında kazanç bağı gevşetiliyor

Başbakan Andy Burnham, genel seçim sonrası devlet emekli maaşlarına uygulanan "triple lock" sisteminde köklü bir değişikliğe gideceğini duyurdu. Yeni modelde maaş zammı yıllık ortalama kazanç artışıyla değil, enflasyon ya da yüzde 2,5'in hangisi yüksekse o orana göre yapılacak.

Burnham'ın parti konferansında açıkladığı plan, hükümet tarafından "ayarlanmış triple lock" olarak adlandırılıyor. Kaynak: BBC Business muhabiri Faisal Islam'ın değerlendirmesine göre bu düzenleme, beklentilerin ötesinde keskin bir adım — bir inceleme ya da danışma süreci değil, yıllık kazanç bağının fiilen kaldırılması anlamına geliyor.

İlgili: İngiltere'de rekabet yasağı kısıtlanıyor: 5 milyon çalışanı ilgilendiren düzenleme

Yeni formül nasıl çalışacak?

Mevcut triple lock, devlet emekli maaşını üç göstergeden en yüksek olanı kadar artırıyor: enflasyon, ortalama kazanç artışı ya da yüzde 2,5. Burnham'ın planında kazanç artışı yıllık bazda devreden çıkarılıyor; maaşlar her yıl enflasyon ya da yüzde 2,5 ile yükselmeye devam edecek, kazanç düzeyiyle uyumu ise zaman içinde sağlanacak.

Hedef, devlet emekli maaşının kazançlar içindeki payının 2030'da ulaşacağı rekor seviyede korunması. BBC muhabiri, bu yapıyı "çift kilit artı"ya benzettiğini ve hükümetin emeklileri rahatlatmak için "ayarlama" vurgusu yaptığını aktarıyor.

Fiscal etkisi: milyar sterlinlik tasarruf

Institute for Fiscal Studies (IFS) düşünce kuruluşunun hesaplamasına göre bu model 2011'den beri geçerli olsaydı triple lock'un yıllık 16 milyar sterline ulaşan maliyeti yarıdan fazlasıyla azalırdı — yıllık 9 milyar sterlinlik bir tasarruf. Hükümet kaynakları ise değişikliğin 2040 yılına kadar yılda yaklaşık 15 milyar sterlin tasarruf sağlayacağını belirtiyor.

Yine de tasarrufun büyük bölümü gelecek on yıllara yayılıyor; önümüzdeki birkaç yılda etkisi sınırlı kalacak.

Politik risk ve piyasa beklentisi

Burnham'ın bu kararı, emekli maaşı politikasını yeni bir ulusal sosyal bakım hizmetinin finansmanına bağlayarak mecliste onaya sunmayı içeriyor; milletvekillerinin tarihsel kazanç bağının değiştirilmesi üzerinde oy vermesi gerekecek. BBC analizi, birleşik Krallık tahvil piyasalarındaki risk primi olarak da bilinen algının bir kısmının, İngiliz siyasetinin uzun vadeli tartışmalara girememesi yönünde olduğunu, bu yüzden hükümetin sert kararlarının piyasa nezdinde takdir görmesinin beklendiğini aktarıyor.

Analizde, Başbakan ve Şansölye'nin hem piyasaların hem ülkenin desteğini alması gereken bu tartışmanın enerji ve Brexit sonrası politikada yeni adımlarla devam etmesinin beklendiği belirtiliyor.