Tahvil nedir?

Tahvil, devletlerin veya şirketlerin borçlanmak amacıyla ihraç ettiği, yatırımcısına belirli bir vade sonunda anapara ve dönemsel faiz ödemesi vaat eden bir borçlanma senedidir. Tahvil alan yatırımcı, ihraççıya borç vermiş olur; karşılığında faiz geliri elde eder. Haberlerde sıklıkla ABD Hazine tahvilleri (örneğin 10 yıllık tahviller) ve şirket tahvilleri (örneğin Amazon'un sterlin cinsinden ihraç ettiği tahviller) gündeme gelir. Tahvil faizleri, merkez bankası politikaları ve enflasyon beklentileriyle yakından ilişkilidir.

Tahvil nasıl işler?

Tahvilin fiyatı ile getirisi (faizi) ters orantılıdır: tahvil fiyatı düşerse getiri yükselir, fiyat yükselirse getiri düşer. Bu nedenle piyasalarda 'tahvil faizlerinin yükselmesi' ifadesi, genellikle tahvil fiyatlarının düştüğü anlamına gelir. Tahvil oynaklığı ise MOVE endeksi gibi göstergelerle ölçülür; bu endeks, tahvil fiyatlarındaki dalgalanmanın büyüklüğünü gösterir. Haberlerde MOVE endeksinin yükselmesi, borç piyasasında belirsizliğin arttığı ve yatırımcıların risk iştahının azaldığı şeklinde yorumlanır.

Tahvil neden önemli?

Tahviller, küresel finans sisteminin temel taşlarından biridir. Özellikle ABD Hazine tahvilleri, dünyanın en güvenli yatırım araçları arasında kabul edilir ve diğer tüm varlık fiyatları üzerinde etkilidir. Tahvil faizlerindeki değişim, hisse senetleri, kripto paralar ve emtialar gibi riskli varlıkların fiyatlarını doğrudan etkiler. Örneğin, tahvil faizleri yükseldiğinde, yatırımcılar daha güvenli olan tahvillere yönelebilir ve riskli varlıklardan çıkış yaşanabilir. Ayrıca merkez bankalarının faiz kararları, tahvil piyasasının en önemli belirleyicilerindendir; bu nedenle tahvil piyasası, para politikası beklentilerinin izlendiği bir gösterge olarak da kullanılır.

Tahvil ile sık karıştırılan kavramlar

Tahvil ile hisse senedi sık karıştırılır. Hisse senedi, şirketin ortaklık payını temsil ederken; tahvil, şirkete veya devlete verilen bir borcu temsil eder. Tahvil sahibi, şirketin ortağı değil alacaklısıdır. Ayrıca 'tahvil getirisi' ile 'tahvil faizi' terimleri bazen birbirinin yerine kullanılır; ancak getiri, tahvilin piyasa fiyatına göre hesaplanan kazanç oranıdır ve faiz oranından farklı olabilir. Tahvil oynaklığı da hisse senedi oynaklığından ayrı bir kavramdır; MOVE endeksi tahvil piyasasındaki dalgalanmayı ölçerken, VIX endeksi hisse senedi piyasasındaki dalgalanmayı ölçer.