Kakao fiyatları El Niño riskiyle yeniden yükseliyor: New York'ta ton başına 5.670 dolar

Kakao fiyatları, El Niño etkisinin Batı Afrika'daki hasadı tehdit etmesi üzerine yeniden yükselişe geçti. New York vadeli işlem piyasasında bir ton kakao cuma günü 5.670 dolardan kapandı; yatırımcıların odağında arz riskleri vardı. Bu gelişme, 2024'teki tarihsel fiyat sıçramasının etkilerini hâlâ sindirmeye çalışan çikolata üreticilerini yeniden baskı altına alıyor.

Goldman Sachs neden uyardı?

Goldman Sachs analisti Lina Thomas, geçen hafta yayımlanan değerlendirmede güçlü bir El Niño'nun kakao piyasasını yeni bir arz darboğazına açık hale getirebileceği uyarısında bulundu. Thomas, bu yılki büyüme mevsiminin 2023-24 kakao krizinin öncesine benzediğini, sezon başındaki aşırı yağışın ardından olağandışı kuraklığın geldiğini belirtti. Analiste göre düşük stok seviyeleri, kısıtlı arz ve önceki sıçramadan sonra yapılan talep ayarlamaları, fiziksel piyasada yeni bir kıtlığı emme payını daraltıyor.

İlgili: BM'den gelişen ülkelere üçlü kriz uyarısı: Enerji, El Niño ve borçlanma maliyeti

Afrika pazarları konusunda uzmanlaşmış danışmanlık şirketi Kleos Advisory'nin kurucusu Tedd George, CNBC'ye konuşarak iyileşme sürecinin El Niño yüzünden bozulabileceğini söyledi. Ancak George, 2024'teki gibi likidite kaynaklı aşırı bir sıçramanın bu kez tekrarlanmasını beklemediğini, 12.000 dolarlık seviyenin tekrar gündeme gelmeyeceğini ifade etti.

2024 krizinden sonra piyasa nasıl değişti?

Kakao, Nisan 2024'te ton başına 11.000 doların üzerine çıkmış, Aralık 2024'te 12.565 dolarlık rekor seviyeye ulaşmıştı. Buna karşılık vadeli işlemler 2000'den 2022'nin üçüncü çeyreğine kadar ağırlıkla 1.000-3.500 dolar bandında seyrediyordu. Goldman Sachs'a göre piyasa bu kez kötü bir hasada karşı daha savunmasız; ancak 2023-24'teki vadeli piyasa likidite sıkışmasının yeniden yaşanması beklenmiyor. Söz konusu krizde hedge fonları 2023 sonunda pazara girmiş ve 2024 başında Londra ile New York piyasalarında rekor 8,7 milyar dolarlık kakao vadeli sözleşmesi satın almış, bu da çikolata şirketlerinin arz güvence çabasıyla ralliyi büyütüyordu.

Çikolata üreticilerinde baskı görülüyor

Üreticilerin finansal sonuçları baskının izlerini taşıyor. İsviçreli çikolata devi Lindt & Sprüngli, yüksek fiyatların talebi olumsuz etkilemesi üzerine 2026 satış büyüme öngörüsünü düşürdü ve "karın düşük tüketiciliği ile artan fiyat hassasiyetini" gerekçe gösterdi. Barry Callebaut, temmuzda mali üçüncü çeyrekte küresel çikolata şekerleme pazarının yüzde 4,4 daraldığını duyururken CEO Hein Schumacher "çikolata pazarı zorlu kalmayı sürdürüyor" değerlendirmesinde bulundu. Nestlé ise yılın ilk yarısı sonuçlarında kahve ve kakao fiyatlarının brüt kâr marjını 20 baz puan düşürerek yüzde 46,4'e indirdiğini açıkladı.

Hershey daha iyimser bir tablo çiziyor: CFO Steven Voskuil mayısta şirketin tedarik zincirini çeşitlendirdiğini ve artık kakao tedarikinde "tek bir bölgeye çok daha az bağımlı" olduğunu, hedging programının fiyat dalgalanmalarını yumuşattığını söyledi.

Kalıcı hasar riski

Uzmanlara göre asıl risk, tek seferlik bir kıtlıktan çok üretimde tekrarlayan kesintiler. Tedd George, kısa ve orta vadede zaman zaman gelen bir dizi şok beklendiğini ve değişen yetiştirme koşullarının üretimde "yapısal bir düşüşe" yol açabileceği uyarısını yaptı. Goldman Sachs, El Niño'nun yetiştirme koşullarını bozması hâlinde fiyatlarda "belirgin yukarı yönlü risk" görüyor. Çikolata üreticileri son şoktan bu yana kakao içeriğini azaltarak, reformatasyon ve paket küçültmeyle maliyetleri dengelemeye çalışıyor. Şimdi kritik soru, tüketicilerin yüksek fiyatlara ne kadar dayanabileceği: George'a göre insanlar kakao istemeyi bırakmadı, ancak tüketim alışkanlıkları değişmeye başlayabilir.