Beyaz Saray'da Lutnick krizi: Nvidia skandalı Ticaret Bakanı'nı zorluyor

Beyaz Saray'da üst düzey yetkililer, Ticaret Bakanı Howard Lutnick'in görevden alınması gerekip gerekmediğini tartışıyor. İki kişinin aktardığı ve SCMP'nin duyurduğu bilgilere göre tartışma, Nvidia'nın eski CEO'su Jensen Huang çevresinde patlak veren casusluk skandalının ardından alevlendi. Henüz resmî bir karar verilmiş değil; ancak Bakanlık yönetimindeki bu kırılma, ABD'nin Çin'e yönelik teknoloji ihracatı politikasını da doğrudan ilgilendiriyor.

Eleştirinin iki kaynağı: kara liste ve ihracat denetimi

Lutnick'e yönelen baskının temelinde iki ayrı gelişme var. Birincisi, artan sayıda yasama üyesi, yönetimin onlarca Çinli şirketi ABD'nin önemli ticaret kara listesine eklemeyi reddetmesini eleştiriyor. İkincisi ise hükümetin, Nvidia'nın Çin'e yaptığı ihracatları yeterince denetleyip denetlemediği yönündeki sorular. İki başlıkta da son söz Ticaret Bakanlığı'nda olduğu için hesap sorulması doğal olarak Bakanın kendisine yöneldi.

İlgili: Nvidia'da yeni iddia: Huang'ın üçüncü ilişki iddiası Reuters'a yansıdı

Casusluk skandalı nasıl siyasi krize dönüştü?

Casusluk iddiaları, Huang'un istifasıyla sonuçlandı ve tartışmayı çip ihracatı düzenlemelerinin merkezine taşıdı. Nvidia'nın Çin pazarına satışlarının izin ve denetim süreci Ticaret Bakanlığı'nın yetki alanında; bu yüzden skandalın sorumluluğu kamuoyunda bakanlık düzeyinde tartışılmaya başlandı. Yasama tarafındaki eleştirilerin büyümesi, yönetim içindeki kadro tartışmasını da hızlandıran unsur olarak öne çıkıyor.

Piyasalara yansıması: altında sert düşüş

Gelişme, küresel piyasalarda riskten kaçış eğilimini de besledi. Güvenli liman talebinin yerine geçen hareketle ons altın, son bir günde yüzde 5,48 düşüşle 3.889,20 dolara geriledi. Teknoloji hisselerindeki satış baskısıyla birlikte bu tablo, Washington'daki siyasi belirsizliğin piyasalarca fiyatlanmaya başlandığını gösteriyor.

Bir sonraki adım ne olabilir?

Yetkililer bir karara varmış değil; Beyaz Saray'ın Lutnick'i görevde tutup tutmayacağı önümüzdeki günlerde netleşebilir. Bakanın değişmesi durumunda, Çin'e yönelik çip ihracat kurallarında revizyon tartışması gündeme gelebilir. Kara listeye ekleme kararları ve ihracat lisansları Bakanlık yetkisinde kaldığı sürece, bu kadro sorusu yalnızca bir personel meselesi değil, ABD'nin Çin teknoloji politikasının yönünü belirleyebilecek bir konumda duruyor. Konuyla ilgili gelişmeler, birincil açıklamalar geldikçe izlenecek.