Rachel Reeves Brexit konuşmasında AB'ye dönüşü savunacak

İngiltere eski Hazine Bakanı Rachel Reeves, pazartesi günü Harvard Üniversitesi'nde yapacağı konuşmada Brexit'in ekonomiye verdiği zararı vurgulayarak Birleşik Krallık'ın uzun vadede Avrupa Birliği'ne dönüşünü savunacak. The Guardian'ın aktardığı konuşma metnine göre Reeves, "Ekonomik çıkarlar, ortak değerler ve temel coğrafi gerçeklik hep Avrupa'yı işaret ediyor" ifadesini kullanacak. Bu, eski bakanın görevden ayrılmasının ardından kendi icraatları ve İngiltere'nin geleceği üzerine yapacağı ilk kamuya açık müdahale olacak.

Reeves'in Brexit mesajı: saat geri dönmeyecek ama yön Avrupa

Reeves'in Rachel Reeves Brexit tartışmasına damga vuran sözleri yalnızca yeni değil; altı ay önce verdiği bir ders de dikkat çekmişti. O konuşmada eski bakan "Brexit derin zarar verdi" diyerek hükümetin saati geri döndürmeyi değil, AB ile "yeni ve istikrarlı bir gelecek ilişkisi" kurmayı hedeflediğini ifade etmişti. Bu sözlerin Burnham'ın değil, doğrudan Reeves'e ait olması İngiltere siyasetinde geniş yankı buldu. Hazine Bakanlığı'nın, Referandum dönemine ait "Project Fear" kampanyasının planlarının hazırlandığı kurum olarak hükümet içinde pro-Avrupa duygusunun merkezi olduğu, Reeves'in ise bu çizginin Starmer dönemindeki en büyük savunucusu olduğu belirtiliyor.

İlgili: İngiltere ile AB, gıda ihracatındaki Brexit kontrollerini kaldıran taslak anlaşmaya vardı

AB ile yakınlaşma hem incelemeli hem radikal mi?

Harvard konuşması, hükümetlerin finansal piyasaların güvenini korurken halkın radikal beklentilerini nasıl karşılayabileceğini ele alacak. Reeves, AB ile daha yakın ilişki kurmanın, hatta birleşmeye dönüşmenin ekonomik olarak incelemeli bir seçenek olduğunu savunacak. "Ekonomik olarak incelemeli seçenek bu. İngiltere'nin değerleri ve jeopolitik sahaya ciddi bir bakış, bunun radikal seçenek olduğunu da söylüyor" diyen Reeves, başbakan Andy Burnham'a "gerçeği yüzeye çıkarmaya istekli olduğu için" takdir edecek. Karşıt kutupta duran Hazine Bakanı John Healey ise ülkenin ömrü boyunca AB'ye dönüşüp dönüşmeyeceği sorusu üzerine yaşını esprili konu edinerek görevinin "İngiltere'nin bugünkü konumundan en iyi sonucu çıkarmak" olduğunu söylemişti.

Reeves'in gündemi Burnham hükümetiyle örtüşüyor

Guardian'ın analizine göre Reeves'in altı ay önce dile getirdiği başlıklar — Brexit, bölgesel yetki devri ve yatırım — bugün Burnham hükümetinin ekonomi gündemini oluşturuyor. Reeves, Londra dışındaki büyük şehirlerin Avrupa benzerlerine göre geride kalmasını İngiltere'yi akranlarından ayıran en önemli unsur olarak tanımlamış; kuzey İngiltere'nin "sözün ötesine geçen bir hükümeti" çok uzun süre beklediğini söylemişti. Bölgesel yöneticilere merkezi hükümet tarafından tahsis edilen ulusal vergilerden pay verilmesini öngören önerisi ise Healey'nin bütçesinin merkezine yerleşmiş durumda. Ayrıca Bangkok'taki Uluslararası Para Fonu toplantısında IMF ekonomistleri, İngiltere'nin bütçe açığı azaltma planını G7 ülkeleri arasında "öne çıkan" bir uygulama olarak övmüştü.

Yatırım odaklı büyüme modelinin maliyeti

Reeves'in büyüme teorisinin üçüncü ayağı yatırımdı. Bu doğrultuda işveren sigorta primlerini artıran eski bakan, mali kuralları değiştirerek yıllar boyunca yaklaşık 100 milyar sterline ulaşması öngörülen yeni sermaye harcaması taahhüdüne kapı açmıştı. Bu kaynak NHS altyapısı, yollar, konut, demiryolu modernizasyonu ile enerji ve sanayi yatırımlarına akmaya başladı. Reeves Harvard'da, yatırım odaklı büyüme modeline geçişin "fedakârlıklar" gerektirdiğini ve Starmer liderliğindeki hükümetin halkın bu fedakârlıkları desteklemesini sağlayamadığını savunacak. Onun özetleyeceği zorluk, "siyaset ile ekonomiyi, yani incelemelilik ve radikallik testlerini bir araya getirmek" olacak. Guardian'a göre erken seçimden kaçınılması durumunda Burnham hükümeti, yatırımın hem kamu hizmetlerinde hem de özel yatırım çekiciliğinde sonuçlarını görmeye başlayabilir.