SEC tokenize hisse ticaretine 5 yıllık izin verdi: hacim sınırlı

ABD'de tokenize hisse ticareti, sıkı tavanlarla çerçevelenmiş bir deneme alanına giriyor. Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu'nun (SEC) yayımladığı geçici istisna, nitelikli platformların beş yıl boyunca gerçek ABD hisselerinin blokzincir üzerinde işlem görmesini sağlamasına olanak tanıyor. Bu platformların ulusal menkul kıymet borsası olarak tescil edilmesi gerekmiyor; ancak piyasaya erişim izinli kalıyor ve işlem hacmi sınırlı tutuluyor.

Kapsam, "Tokenize Menkul Kıymet Platformu" (TSV) olarak adlandırılan uzmanlaşmış yapıları içeriyor. Bu platformlar uygun tokenize ABD hisselerinde akıllı sözleşmeler ve likidite havuzları üzerinden işlem yapılmasına aracılık edebilecek.

İlgili: CFTC'den tahmin pazarlarına iki taslak: Etkinlik sözleşmeleri swap sayılıyor

Emir defteri yerine akıllı sözleşme havuzları

Geleneksel borsalar alıcı ve satıcıyı emir defteri üzerinden eşleştirir. Bu, yalnızca hisselerin blokzincir altyapısında işleyip işlemediğini test etmek isteyen bir platform için yüksek bir düzenleyici eşik anlamına geliyor. İstisnayla birlikte nitelikli bir platform, tokenize hisse işlemlerini akıllı sözleşmelerle yönetilen blokzincir tabanlı likidite havuzları üzerinden yürütebilecek. Havuzlara likidite sağlayan bazı firmalar da ayrıca satıcı (dealer) kayıt yükümlülüğünden muafiyet alabilecek.

Bu, Apple ya da Microsoft hisselerinin otomatik likidite protokolleriyle çalışan merkeziyetsiz borsalarda serbestçe alınıp satılmaya başlaması anlamına gelmiyor. Piyasayı işleten yazılımın halka açık ve denetlenebilir olması, kamuya açık bir blokzincirde çalışması gerekiyor; platforma kimin erişebileceği ise düzenleyicinin kontrolünde kalıyor.

Hacim ve liste tavanı ne kadar?

Deneme alanı kasten küçük tutuluyor. En likit hisselerde her platform en fazla 75 hisseyi tokenize edebilecek ve ortalama günlük işlem hacminin yüzde 0,25'ini aşamayacak. İkinci kademe hisselerde üst sınır 250 hisseye ve ortalama günlük hacmin yüzde 2,5'ine çıkıyor.

SEC Ticaret ve Piyasalar Direktörü Jamie Selway, sınırlamanın gerekçesini "Bunun motivasyonu, açıkça, ölçülü bir başlangıç yapmaktı. İnsanları işe koyup etkiyi ölçelim" sözleriyle açıkladı.

Örnek olarak, en çok işlem gören hisselerden biri olan Tesla'nın ortalama günlük hacmi yaklaşık 40 milyon hisse. Bu tanıma göre nitelikli bir platform, 366 dolar hisse fiyatı üzerinden yaklaşık 36,6 milyon dolara denk gelen günde 100 bin tokenize Tesla hissesine kadar işlem sağlayabilir.

Token mı, fiyat takipçisi mi?

Tokenize payların oy, temettü ve diğer hakları geleneksel hisseyle aynı olmak zorunda. Yalnızca hisse fiyatını takip eden sentetik ürünler kapsam dışında bırakılıyor. İstisna, TSV'ler üzerinde kaldıraç ya da borç verme işlemlerine de izin vermiyor. Sektörde payın zincir üzerinde takas, platformlar arası transfer ya da teminat olarak kullanımı tartışılıyor; ancak bu düzenleme kaldıraç ve kredi tarafını kapsamıyor.

Şirketin kendi payı üzerinde söz hakkı

Bir hissenin zincire taşınması için illa şirketin kendi kararı gerekmiyor. Çerçeve, ihraççı şirketin yanı sıra belirli koşullarda ilişkisiz üçüncü tarafların da tokenizasyon yapmasına imkân tanıyor. Üçüncü taraf, dayanak hisse senedini bir aracı kurum ya da başka bir aracı üzerinden tutan bir yapı kurabiliyor; yeter ki token, dayanak menkul kıymetle aynı hak ve imtiyazları sağlasın.

Şirketler ise habersiz yakalanmıyor. Bir platformun, ilişkisiz üçüncü tarafın oluşturduğu tokenize hisseyi listeleyebilmesi için öncesinde şirkete bildirimde bulunması gerekiyor; şirketler üçüncü tarafların kendi paylarını tokenize etmesini veto edebiliyor.