Trump'ta enflasyon umut verdiği düşüşün tersine 3,7%'ye tırmandı
Guardian analizi: Tarifeler ve İran savaşı ABD'de enflasyonu 3,7%'ye taşıdı; benzin, elektrik ve mortgage maliyetleri yükseldi.
Öne çıkanlar
- ABD enflasyonu Biden dönemi sonundaki %3,0 seviyesinden %3,7'ye geri yükseldi
- Yale Budget Lab tarifelerin hanehalkı başına 1.100 dolara mal olacağını tahmin ediyor
- İran savaşı sonrası benzin %40'tan fazla, motorin yaklaşık %70 arttı
- 30 yıllık sabit mortgage faizi %7,4'e yükseldi
Donald Trump ikinci döneminde fiyatları düşürme sözü vermişti; ancak The Guardian'da yayımlanan bir değerlendirme yazısına göre, tarife politikaları ve İran savaşı ABD'de enflasyonu yukarı iten başlıca etkenler oldu. Pandemi döneminde %9'a yükselen enflasyon, Joe Biden'in görevden ayrıldığı dönemde %3,0 seviyesine inmişti; Trump'ın politikalarının ardından oran %3,7'ye geri yükseldi.
Tarifeler fiyatlara nasıl yansıdı?
Yazının aktardığına göre Trump, görevi devraldıktan hemen sonra uyguladığı "kurtuluş günü" tarifeleriyle narenciye, çelik, muz, sığır eti ve otomobil parçaları dahil yüzlerce ürünün fiyatını yükseltti. Yüksek Mahkeme bu tarifeleri yasa dışı bulduktan sonra %10'luk genel tarife getirildi; bir alt mahkeme de bu tarifeleri hukuka aykırı değerlendirdi. Yale Budget Lab, tarifelerin bu yıl ortalama bir hanehalkına 1.100 dolara mal olacağını tahmin ediyor.
İlgili: Healey ilk bütçesini parlamentoya sundu: Borç faizine 14 milyar sterlin ek yük
İran savaşı enerji maliyetlerini patlattı
Sekiz ay önce başlayan İran savaşının Hürmüz Boğazı'nın kapatılması riskiyle birlikte enerji fiyatlarını yükselttiği belirtiliyor. Yazıya göre savaş başlangıcından bu yana benzin fiyatları %40'tan fazla, motorin fiyatları yaklaşık %70 arttı; Moody's Analytics, savaşın ABD hanelerine enerji, yakıt, ulaşım maliyetleri ve faiz artışları üzerinden yaklaşık 2.000 dolara mal olduğunu hesaplıyor. Nationally ortalama benzin fiyatı AAA verilerine göre 4,28 dolar seviyesinde.
Faizler ve mortgage maliyetleri yükseldi
Enflasyonun yeniden ivme kazanması Fed'in faizleri artırmasına ve mortgage oranlarının yükselmesine yol açtı; 30 yıllık sabit mortgage faizi %7,4 seviyesine çıktı. Yazı, 2019'da sekiz yılda ulusal borcu sıfırlama sözü veren Trump döneminde borcun 40 trilyon doların üzerine çıktığını, bu yılki federal bütçe açığının 2 trilyon dolara ulaşacağını belirtiyor; bu tablo tahvil yatırımcılarını endişelendirip faizleri yukarı çekiyor.
Beyaz Saray'ın savunması
Beyaz Saray sözcüsü Matthew Middleton, Trump'ın büyümeyi destekleyen bir gündem uyguladığını ve Biden dönemi enflasyon krizini frenlediğini öne sürdü: "Başkan Trump, Biden'in 40 yıllık zirvedeki enflasyon krizini yumuşatan saldırgan, büyümeyi destekleyen ekonomik gündemi hayata geçirdi." Bir Beyaz Saray yetkilisi de politikaların enerji arzında kalıcı artış ve maliyet düşüşü için ortam yarattığını savundu.
Yazı, ücretlerin son aylarda enflasyonun gerisinde kaldığını, Trump'ın ikinci döneminin başından bu yana saatlik ortalama ücretlerle fiyatların aynı oranda (%5,4) arttığını, yani reel ücret artışının sıfırlandığını ekliyor. Fox News'in bu ayki anketine göre Amerikalıların %77'si Trump'ın tarife politikasını onaylamıyor.
Bu haberle ilgili ekonomik veriler
Haberde geçen göstergelerin güncel değerlerini Doviz.day veri sayfalarından inceleyebilirsiniz.
Sıkça sorulanlar
- Tarifeler enflasyonu neden artırıyor?
- Tarifeler ithal ürünlere uygulanan bir vergi niteliğindedir ve maliyet artışını üreticilerden tüketicilere aktarır. The Guardian'ın aktardığı değerlendirmeye göre bu nedenle iktisatçılar tarifelerin enflasyonist olacağı konusunda uyarıda bulunmuştu.
- Beyaz Saray bu eleştirilere nasıl yanıt verdi?
- Sözcü Matthew Middleton, Trump'ın büyümeyi destekleyen bir ekonomik gündem uyguladığını ve Biden dönemi enflasyon krizini yumuşattığını savundu. Yetkililer ayrıca enerji arzını artıran politikaların uzun vadede maliyetleri düşüreceğini öne sürdü.
Yayın: · 2 dk okuma
Yatırım tavsiyesi değildir. Veriler bilgilendirme amaçlıdır; ülke ekonomik göstergeleri ve sıralama sayfalarından doğrulanabilir.