Trump-Xi zirvesi: Ticaret ateşkesi beklenenden kısa, yalnızca 2 ay uzadı

ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping'in Washington'da geçen hafta yaptığı zirve, beklenenden kısa bir ticaret ateşkesi uzatmasıyla sonuçlandı. İki ay olarak açıklanan uzatma, iki ülke arasındaki yumuşamanın ne kadar kırılgan olduğunu gözler önüne serdi.

CNBC'nin haberine göre zirveden çıkan somut kazanımlar sınırlı kaldı. Danışmanlık şirketi The Asia Group'un ortağı Daniel Kritenbrink, bu diplomasinin "somut sonuçlar üretmediği ve stratejik ilişkiden ekonomiye uzanan zorlukların ele alınmadığı sürece sürdürülemez" olduğunu söyledi.

İlgili: AB 46 kritik hammadde projesini destekliyor: Fon 21 milyar euro

İki ülkenin zirve sonrası yayımladığı açıklamalar yalnızca birkaç başlıkta örtüştü. Z-ben Advisors'ın Şanghay merkezli yönetici ortağı Peter Alexander, tarafların ortak bildiri yerine ayrı ayrı açıklama yapmasının, "iki tarafın ilişkide üstünlüğün nerede olduğunu belirlemeye çalışan bir mücadeleye kilitlendiğini" gösterdiğini belirtti.

Üzerinde anlaşılan başlıklar

İki liderin kasım ayında Şenzen'deki APEC toplantısına ve aralık ayındaki Miami G20 zirvesine katılması kararlaştırıldı. Taraflar ayrıca önümüzdeki iki ay içinde yapay zekâ diyaloğu başlatmayı ve yapay zekâ kaynaklı olaylar için bir iletişim kanalı kurmayı kabul etti.

Zirve açıklamalarında İkinci Dünya Savaşı'nda iki ülkenin müttefik olduğu vurgusu dikkat çekti. Trump, Xi'yi Beyaz Saray'da karşılarken 1940'ların başında Myanmar ve Çin'de Japonlara karşı savaşan Amerikalı pilotlardan oluşan Uçan Kaplanlar'a atıfta bulundu. Xi ise akşam yemeğinde "80 yılı aşkın süre önce Çin ve Amerikan halkının Japon militarist saldırganlara karşı omuz omuza savaştığını" söyledi.

Pekin'in düşüncesine yakınlığıyla bilinen "Chairman Rabbit" adlı Çinli sosyal medya hesabı, bu tarihsel göndermeyi doğrudan Japonya ile ilişkilendirdi. Hesabın yazısında zirvenin "en büyük kaybedeninin Sanae Takaichi hükümeti" olduğu ifade edildi. Takaichi, yaklaşık bir yıl önce Tayvan'a zorla el koyma girişiminin Japonya Öz Savunma Kuvvetleri'nin müdahalesine yol açabileceğini ima ederek Pekin'in tepkisini çekmişti. Xi, Trump ile görüşmesinde ABD'ye "Tayvan bağımsızlığına" karşı çıkma çağrısı yaptı.

Ticaret başlıkları

İki ülke Ticaret Kurulu ve Yatırım Kurulu planlarını resmileştirdi ve karşılıklı 30 milyar dolarlık malda tarifeleri düşürmeyi kabul etti. Çin Ticaret Bakanlığı bu rakamın ABD'den yapılacak kömür ithalatını da kapsadığını ve 2027-2028 alımları için plan yapıldığını açıkladı. ABD açıklamasına göre Çin'in yıllık kömür ithalatı en az 10 milyon metrik ton olacak.

Taraflar tarım ticaretini görüşmek üzere bir çalışma grubu kurmayı da kararlaştırdı; Çin Ticaret Bakanlığı sektör görüşmelerinin 2026 sonundan önce başlayacağını belirtti.

Sınırlı kazanımlar

Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi'nden (CSIS) Scott Kennedy, "Kırmızı halı karşılamasına ve Trump ile Xi'nin samimiyetine rağmen iki tarafın açıklamaları birbirlerine ne kadar temkinli yaklaştıklarını gösteriyor" dedi. Kennedy, ticaret, nadir toprak elementleri, rafine petrol, yatırım ve yapay zekâ konularındaki kazanımların "oldukça sınırlı ve geçici" olduğunu, Tayvan'ın görüşülmesine rağmen iki tarafın resmi açıklamalarına girmediğini kaydetti.

Çin Ticaret Bakanlığı ayrıca iki ülke arasındaki uçuşların artırılması ve finans sektörünün tüm ülkelerin şirketlerine açılması planlarından söz etti ancak ayrıntı vermedi. Zirveden günler sonra Zoo Atlanta, Çin'den iki dev panda geldiğini duyurdu.