Zilliqa ve Gnosis Ethereum'a geçiyor: Bağımsız L1 zincirleri maliyetini ödeyemiyor

Bağımsız Layer-1 blockchain'ler tek tek Ethereum'un çatısına giriyor. Zilliqa geçtiğimiz hafta kendi L1 mimarisinden ayrılıp Ethereum tabanlı bir Layer 2 olma planını açıkladı; Gnosis, Gnosis Chain'i Ethereum ekonomik bölgesine dönüştürme hazırlığında; oyun odaklı Ronin ise geçişini Mayıs ayında tamamlamıştı. Şirketin açıklamasında çarpıcı bir itiraf da yer aldı: "Dokuz yıl boyunca kendi Layer 1'imizi kurup işlettik. İşe yaramadı."

Zilliqa'nın bildiriminde bağımsız zincirin neden sürdürülemediği açık biçimde sıralandı: kullanım hiçbir zaman tek başına duran bir zincirin ihtiyaç duyduğu seviyeye ulaşmadı, bağımsız L1'lere yönelik fonlama ve likidite kurudu ve son saldırılar bir zinciri yalnız başına güvence altına almanın ne kadar pahalı olduğunu gösterdi.

İlgili: Ethlabs hızlı blok teklifini çekti: Ethereum'da kuantum hazırlığı 2027'ye çekildi

Tek başına zincir işletmenin maliyeti ne kadar yüksek?

Bağımsız bir L1'in çalıştırma, konsensüs, veri erişilebilirliği ve nihaiyet gibi çekirdek işlevleri ayağa kaldırması, ayrıca staking yoluyla ağ güvenliğini finanse edecek token teşviklerini karşılaması gerekiyor. Bitwise kıdemli araştırma analisti Max Shannon konuyu kârlılığa bağlıyor: L2'ler yalnızca çalıştırma katmanını sürdürmek zorunda ve bir tokene sahip olmak zorunda değil; bu da onları finansal ve operasyonel açıdan daha cazip kılıyor.

Shannon'a göre en büyük on projede finansal sürdürülebilirlik daha güçlü: Coinbase ve Robinhood'un L2 ağları son 365 günde sırasıyla 48 milyon ve 52 milyon dolar işlem ücreti üretmiş, marjları yüzde 90'ın üzerinde kalmış. Ancak 11. sıradan sonrasına yerleşen ağların yıllık ücret gelirleri toplamda 1 milyon doların altında kalıyor.

L2 olmak yeterli mi?

Ethereum tabanına geçmek otomatik olarak kârlılık getirmiyor. Shannon, Optimism, Katana ve Linea'yı giderlerinin ücret gelirini aştığı örnekler olarak gösteriyor; Blast gibi projeler ise kapatılmak zorunda kalmıştı.

Likiditede Ethereum çekim merkezi olabilir mi?

Gnosis geçişini 2027 baharında tamamlamayı hedefliyor; bu adımla bağımsız validator tabanlı konsensüsünden vazgeçip Ethereum'a nihaiyet bırakacak. Ortak kurucu Martin Köppelmann, iki yıl önce konuştuğu "native rollup" fikrinin RollupX ile hayal ettiğini bile aştığını söyledi. Gnosis'un Ethereum Economic Zone (EEZ) girişimi, Ethereum tabanlı ayrı ağların köprü bekleme sürecine girmeden aynı işlem içinde birbiriyle etkileşmesini, yani senkron kompozisyonu mümkün kılmayı amaçlıyor.

Ethereum taraftarları bu yapıyı likidite açısından güçlendirici görüyor: katılımcı ağların Ethereum'un toplam kilitli değerine erişebileceği ve Ethereum'un likidite merkezi konumunu pekiştirebileceği değerlendiriliyor. Matter Labs ortak kurucusu ve CEO'su Alex Gluchowski de bağımsızlık ile Ethereum entegrasyonunun birbirini dışlamadığını, zincirlerin kuralları üzerindeki kontrolü korurken ortak nihaiyet için Ethereum'u kullanabileceğini vurguladı.

Piyasa tarafında Ethereum gün itibarıyla 2.010 dolar civarında işlem görüyor; günlük kayıp yaklaşık yüzde 2 seviyesinde.